Tijd onder verzegeling: de rijpingskelders van Nonino
Van koper naar hout en vervolgens naar registers: wat rijping werkelijk betekent.

Detail van de instrumenten van de Nonino-distilleerinstallatie in Percoto in 2025. — Naturpuur, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Wat hout verandert
Een distillaat komt uit de ketel zonder de amberkleur van de gerijpte reserves. In het vat komt het met hout in contact en verandert het langzaam. Stoffen uit de eik worden opgenomen; een geringe uitwisseling met zuurstof draagt bij aan de verandering van de aroma’s. Vanille, bepaalde specerijen en een rond mondgevoel kunnen zo meer op de voorgrond komen, terwijl het oorspronkelijke karakter verandert.
Tijd werkt niet alleen: ook de houtsoort, herkomst, branding, het eerdere gebruik van het vat en de omstandigheden in de rijpingskelder tellen mee. Twee distillaten van dezelfde leeftijd kunnen dus verschillende profielen hebben.
Wat betekent ‘onder verzegeling’?
In Percoto gebruikt Nonino rijpingsmagazijnen die onder toezicht staan van de Agenzia delle Dogane e dei Monopoli, de Italiaanse administratie voor douane en monopolies. Wat binnenkomt en vertrekt, wordt vastgelegd in registers die door die administratie worden gecontroleerd. Het verblijf op hout laat dus een administratief spoor na, naast de leeftijd die op het etiket staat.
Binnen de Italiaanse regeling blijven de rijpingsvaten in verzegelde magazijnen, zodat de bewaartijd kan worden gecontroleerd en bevestigd. Die controle gaat over de opslag en verplaatsingen van het distillaat voordat het voor consumptie wordt vrijgegeven. Ze betekent niet dat elke verkochte fles afzonderlijk wordt gevolgd.
Een leeftijdsaanduiding, een productiestap
Voor grappa verwijzen ‘invecchiata’ en ‘riserva’ naar respectievelijk minstens twaalf en achttien maanden op hout. Onze referenties met de benamingen twaalf maanden, achttien maanden of acht jaar maken duidelijker welke rijpingsduur voor elke grappa is gekozen.
Rusten in staal heeft een andere functie: het distillaat stabiliseert zonder stoffen uit hout op te nemen. Il Moscato, Il Merlot en de Cru Picolit op onze kaart volgen die weg. Een heldere grappa kan dus verschillende maanden hebben gerust; ze wordt niet noodzakelijk meteen na de distillatie gebotteld.
De houtsoorten van onze selectie
De Vendemmia Riserva, met 41 %, rijpt meer dan achttien maanden in barriques van Limousin-eik en in kleine vaten die Sherry hebben bevat. De Riserva acht jaar, met 43 %, combineert eik uit Limousin en Nevers met kleine voormalige Sherryvaten.
De ÙE Anniversary Riserva, met 43 %, verblijft meer dan vijf jaar in dezelfde soorten vaten. Lo Chardonnay, met 41 %, rijpt dan weer twaalf maanden in barriques.
De genoemde reserves krijgen hun kleur door hun verblijf op hout, zonder toevoeging van kleurstoffen. Bij La Corte Segreta ontdekken we die verschillen graag in het glas: eerst de druif herkennen en daarna zien wat de tijd haar heeft gebracht.

Het opvolgen van het distillaat in de rijpingskelder — documentair schema van La Corte Segreta, naar de methode van Nonino. De beschreven controle betreft de kelder en de verplaatsingen van het distillaat voordat het voor consumptie wordt vrijgegeven.
Nonino Riserva acht jaar: geduld in het glas →
ÙE Anniversary: vijfentwintig jaar geschiedenis, vijf jaar geduld →
Vendemmia Riserva: een van de favoriete grappas van de zaakvoerder →