top of page

Matilda di Canossa: een grote dame tussen Italië en Orval

Van Canossa tot de legende van de ring: een verhaal dat ons Italië met België verbindt.

Matilda di Canossa op haar troon, miniatuur uit de Vita Mathildis, omstreeks 1115

Matilda di Canossa op haar troon, miniatuur uit de Vita Mathildis van Donizo, omstreeks 1115. Vaticaanse Apostolische Bibliotheek, Vat. lat. 4922, fol. 7v — Wikimedia Commons, publiek domein.

 

Matilda di Canossa, in het Frans Mathilde de Toscane genoemd, was een belangrijke figuur in de Europese middeleeuwen. Haar leven behoort tot de geschiedenis van Italië, maar haar naam is ook verbonden met de legende van Orval. Bij La Corte Segreta komen die twee lijnen samen in onze signatuurpizza La Matilda.

 

Wie was Matilda di Canossa?

 

Matilda, geboren rond 1046 en gestorven in 1115, behoort tot een machtige familie van heren uit Noord- en Midden-Italië. Als dochter van Bonifatius van Canossa en Beatrix van Lotharingen erft ze een uitgestrekt geheel van gebieden, rechten en vestingen. Haar gezag strekt zich onder meer uit over Lombardije, Emilia en Toscane. Canossa, in de Apennijnen bij Reggio, wordt de bekendste plaats uit dit verhaal.

 

Ze krijgt de bijnaam Grancontessa, de Grote Gravin. Ze oefent macht uit, steunt kloosters en neemt deel aan de conflicten van haar tijd. Haar leven overschrijdt ook grenzen: haar eerste huwelijk met Godfried met de Bult brengt haar tijdelijk naar Lotharingen, voordat ze naar Italië terugkeert.

 

Canossa: het kasteel waar een koning om vergiffenis vraagt

 

In de 11e eeuw plaatst de Investituurstrijd de paus tegenover de Duitse vorst: wie mag bisschoppen kiezen en hun gezag verlenen? Aan die religieuze functies zijn ook land en aanzienlijke politieke macht verbonden. Matilda steunt paus Gregorius VII.

 

In januari 1077 gaat koning Hendrik IV, de latere keizer, naar het kasteel van Canossa om zijn excommunicatie te laten opheffen. Matilda ontvangt de paus en neemt samen met abt Hugo van Cluny deel aan de onderhandelingen tussen beide mannen. Het beeld van de vorst als boeteling voor de vesting leeft al eeuwen voort. Maar die vergiffenis beëindigt hun conflict niet: Matilda moet daarna haar bezittingen verdedigen, opstanden het hoofd bieden en haar kamp jarenlang steunen.

 

Haar nalatenschap beperkt zich niet tot dat hoofdstuk. Haar akten en brieven getuigen van een vrouw die bestuurt, rechten verleent en ingrijpt in het leven van haar gebieden. Na haar dood blijft haar herinnering zo prestigieus dat haar stoffelijke resten in de 17e eeuw naar de Sint-Pietersbasiliek in Rome worden overgebracht.

 

De ring, de forel en de legende van Orval

 

In België is Mathildes naam verbonden met een ander verhaal. Volgens de legende laat de gravin haar trouwring in een bron vallen. Ze bidt, waarna een forel met de ring in de bek naar de oppervlakte komt. Verwonderd herkent Mathilde hier een ‘gouden dal’ en besluit ze uit dankbaarheid een klooster te stichten.

 

Dit verhaal behoort tot de legende van Orval. Het is geen historisch bewijs dat Matilda de abdij heeft gesticht. De forel en de ring zijn de symbolen ervan geworden. Vandaag leiden ze ons naar de geschiedenis van Orval, waarvan we bij La Corte Segreta verschillende expressies aanbieden.

 

Er is ook een Italiaanse band in de begindagen van het klooster: de eerste monniken die in Orval in 1070 aankwamen, waren afkomstig uit Zuid-Italië. Hun vestiging, mogelijk gemaakt door de graaf van Chiny, behoort tot de geschiedenis van de plek.

 

Waarom Matilda bij La Corte Segreta past

 

We waarderen die ontmoeting tussen een grote Italiaanse figuur en de verbeelding rond een Belgische abdij. Ze geeft een bijzondere betekenis aan onze signaturepizza La Matilda, gecreëerd om te proeven met Orval. De naam brengt dat verhaal tot aan onze tafel.

 

Nog een combinatie die we aan tafel probeerden: Lambrusco

 

La Matilda beviel ons ook bijzonder goed met een Lambrusco. De fontina, die we tegen het einde van de baktijd toevoegen, smelt gedeeltelijk en omhult de ingrediënten eronder. Na een hap waarderen we het contrast met de levendigheid van de wijn en dat verfrissende gevoel in de mond. Deze combinatie komt voort uit onze proeverijen bij La Corte Segreta.

 

Voor de afwerking gebruiken we fior di sale uit Cervia vanwege zijn heldere zoutsmaak en de fijne kristallen die we in de mond zoeken. Deze keuze sluit ook aan bij onze belangstelling voor de geschiedenis van de Italiaanse tafelcultuur.

 

 

Wat die tijd van mensen vroeg

 

Vier jaar na de verzoening in Canossa kost Matilda’s keuze om Gregorius VII te steunen haar een deel van haar macht. In 1081 ontneemt Hendrik IV haar in Lucca de bevoegdheden die het Rijk haar had toevertrouwd. Steden in haar gebied komen in opstand en ze trekt zich terug in haar kastelen in de Apennijnen. In 1084 winnen haar troepen bij Sorbara en herovert ze vestingen langs de Po. Een deel van haar bezittingen in Lotharingen raakt ze wel kwijt. In 1111 geeft Hendrik V, de zoon van haar tegenstander, haar in Bianello de bestuursbevoegdheden terug die ze dertig jaar eerder had verloren.

 

Aanvullend document: Matilda di Canossa: een grote dame tussen Italië en Orval

Hugo van Cluny en Hendrik IV voor Matilda in Canossa. Deze veertiende-eeuwse miniatuur toont hoe de ontmoeting van 1077 lang nadien werd afgebeeld.
Acta Comitissae Mathildis, naar Donizo · Biblioteca Panizzi, Reggio Emilia · Publiek domein · Origineel document · Licentie

 

Orval →

 

Gerijpte Orval: onze aromatische kaart →

 

De Signature-pizza’s →

 

Fior di sale uit Cervia, van de zoutpannen naar de tafel

 

Ontdek onze wijnkaart

 

Terug naar de bierkaart

 

Bronnen

 

Treccani · Biografie van Matilda van Canossa

 

Italiaans ministerie van Cultuur · De ontmoeting in Bianello

Deel La Corte Segreta met uw familie en vrienden

erkend ambachtsman

AMBACHT ERKEND DOOR DE BELGISCHE OVERHEID

De pizzaiolo van La Corte Segreta (Casteau, Soignies) is officieel erkend als ambachtsman door de Federale Overheidsdienst Economie, een dienst van de Belgische overheid.

De jury van de FOD Economie heeft deze titel toegekend na een volledige analyse van het bereidingsproces van de pizza, van A tot Z. De gebruikte methoden zijn die van een echte ambachtsman: eeuwenoude en traditionele technieken gaan samen met een zorgvuldige keuze van producten van de allerhoogste kwaliteit.

Deze onderscheiding, beschermd door de wet van 19 maart 2014, getuigt van authentiek, traditioneel en handmatig vakmanschap in de kunst van de pizza.

Een zeldzame titel. Een bron van trots.
Een garantie voor uitmuntendheid.

stad soignies

EREBURGER VAN DE STAD

De pizzaiolo van La Corte Segreta heeft de officiële titel van Ereburger van de Stad Soignies ontvangen voor zijn bijdrage aan de uitstraling van de stad door zijn overwinningen in verschillende nationale wedstrijden gewijd aan de kunst van de pizza. De titel werd hem overhandigd door burgemeester Fabienne WINCKEL en Olivier MAILLET, algemeen directeur van de Stad Soignies.

Een eer die de uitmuntendheid en passie weerspiegelt waarmee we elke dag bij La Corte Segreta werken.

restaurant le petit fute

AANBEVOLEN DOOR PETIT FUTÉ 2025

"La Corte Segreta, een pizzeria van hoge kwaliteit"

​La Corte Segreta belichaamt op schitterende wijze de ziel van de osterie van weleer. Elk detail, van het zorgvuldig doordachte interieur tot de warme sfeer die u helemaal omringt, nodigt uit tot een tijdloze reis voor de zintuigen.

Bij La Corte Segreta willen we een rustige en verfijnde sfeer bewaren. Daarom ontvangen we in de zaal geen kinderen jonger dan 10 jaar. Bedankt voor uw begrip. MEER INFORMATIE

SITEMAP

LA CORTE SEGRETA · OSTERIA & PIZZERIA

CVLTVRA & TRADIZIONE

​

Italiaans restaurant, ambachtelijke pizzeria en osteria in Casteau, vlak bij Soignies en Mons.

Chaussée de Bruxelles 85A, Casteau (Soignies) 7061.

Telefoon voor reservaties of afhaalbestellingen:  0470 179 319

Open van woensdag tot en met zaterdag van 18 tot 22 uur en op zondag van 18 tot 21 uur.

Gesloten op maandag en dinsdag.​​

​

www.lacortesegreta.be

handtekening crimi salvatore pizzaiolo

ARTIS·PRAGMA·OMEGA

GRADVS I

bottom of page