Gerijpte Orval: onze aromatische kaart
Van jonge Orval tot flessen van 2020 tot 2025: ontwikkeling in de fles en onze proeverijen met La Matilda, Orvalkaas en Parmaham.

Orval vóór de heropbouw: deze oude foto uit de collecties van de Universiteit Gent toont het kloostererfgoed van vóór de huidige brouwerij.
Auteur inconnu · Bibliothèque de l’Université de Gand · Fin du XIXe – début du XXe siècle · Bron van het document · Publiek domein
Een jonge Orval en een fles die verschillende jaren is bewaard, tonen niet hetzelfde evenwicht. Hop, gist en tijd verschuiven geleidelijk de plaats van fruit, bitterheid en fermentatietoetsen. Bij La Corte Segreta vergelijken en proeven we ze graag rustig en kiezen we een fles om haar expressie in het glas.
Waarom Orval blijft evolueren
Tijdens het verblijf bij de brouwerij krijgt Orval koudhop en Brettanomyces-gisten. Bij het bottelen maakt toevoeging van suiker en gist een nieuwe fermentatie mogelijk die de natuurlijke bubbels vormt. De fles bevat dus een levend bier: gistactiviteit en veranderingen van aromatische verbindingen dragen bij aan de karakterontwikkeling.
In jonge Orval staan verse hop, fruitigheid en bitterheid op de voorgrond. Bij bewaring wordt het hopbouquet rustiger en krijgen gist- en fermentatienuances meer plaats. De bitterheid kan diffuser worden en er kan een licht zurige toets verschijnen. De Brettanomyces dragen bij aan die droge, soms rustiekere signatuur, waarvan de nuances zich geleidelijk onthullen.
Die ontwikkeling hangt ook af van de exacte botteldatum, temperatuur en bewaaromstandigheden. De jaren geven houvast bij de verschillende expressies van onze selectie.
De kaart voorbereiden in 2025
Midden 2025 bereiden we onze eerste kaart met Orvaljaargangen voor om de introductie van La Matilda in november te begeleiden. Beide projecten lopen samen: voordat we ze aan onze klanten aanbieden, moeten we oudere flessen vinden en ontdekken tot welk jaar we willen teruggaan. We verzamelen dan Orval van 2015 tot 2025.
Elke jaargang wordt bij verschillende temperaturen geproefd. Een deel van de flessen staat in de koelkamer, tussen 5 en 7 °C ; een ander deel in onze kelder onder de zaak, op 14 °C. Die vergelijkingen horen bij de voorbereiding van onze selectie.
Twee Orvals uit 2015 onverwacht geserveerd
Op een avond plant Crimi Salvatore na de service de Orvals uit 2015 te proeven. Hij zet ze onderaan in de drankenkoelkast, terwijl die uit 2025 bovenaan blijven. De etiketten zijn dezelfde; alleen de kleine datum aan de zijkant onderscheidt de jaren. Voor hem volstaat die indeling om ze te herkennen.
In de drukte krijgt zijn partner een bestelling voor twee Orvals. Ze neemt de onderste flessen, zet de originele Orvalglazen klaar, schikt alles op een dienblad en brengt het naar de tafel. De twee flessen uit 2015 zijn net vertrokken in plaats van die uit 2025.
Wat later roepen de klanten Salvatore aan wanneer hij door de zaal loopt. Ze tonen de datum en zijn verbaasd: hoe krijgen ze een Orval uit 2015 in een pizzeria? Hij begrijpt de verwarring meteen en verontschuldigt zich. Maar deze grote Orvalliefhebbers zijn verheugd. Ze proefden nog nooit zo’n oude fles. Zodra ze het bier schonken, merkten ze iets ongewoons; de datum onthulde vervolgens de verrassing.
De klanten vertrekken blij met die ontdekking. Salvatore’s proeverij wordt uitgesteld: hij moet tot de volgende dag wachten om opnieuw Orvals uit 2015 in de koelkast te zetten en zelf te proeven.
Een verwarring die een herinnering werd
Sinds die avond gelden strikte instructies voor de plaatsing van de verschillende jaren, om nieuwe verwarring te vermijden. Na de proeverijen omvatte onze eerste selectie, voorbereid in 2025, uiteindelijk de jaargangen 2020 tot 2025.
Het verhaal bleef voor glimlachen zorgen, tot in cafés in Saint-Denis en omgeving. Orval in een pizzeria aantreffen kon al verrassen; toevallig een fles uit 2015 krijgen was nog iets anders. Bij La Corte Segreta kregen die twee flessen een plaats in onze herinneringen nog vóór de kaart verscheen.
Onze proeverijen bij La Corte Segreta
We namen de tijd om alle Orvaljaargangen die we aanbieden te proeven. Elke jaargang uit onze selectie werd geproefd met La Matilda, een pizza die we speciaal hebben gemaakt om met Orval te genieten.
We proefden ze ook met Orvalkaas en rauwe Parmaham die vlak voor gebruik in onze pizzeria werd gesneden. Die proeverijen lieten het karakter van elk bier, zijn bitterheid, droogheid en geuren waarderen in contact met pizza, kaas en charcuterie.
Onze aromatische kaart, jaar voor jaar
Jonge Orval — hop op de voorgrond
Verse hop, expressief fruit en duidelijke bitterheid. De smaak is levendig, de bubbels aanwezig en de afdronk droog. Dit is de meest directe expressie van het hopkarakter in onze selectie.
Orval 2025 — frisheid en fermentatie
De hop blijft expressief, met een fris citruskarakter. Fermentatienuances beginnen in het fruit op te gaan, dat ronder lijkt. De bitterheid blijft aanwezig, met een zeer droge afdronk.
Orval 2024 — de ontmoeting tussen hop en gist
Hoptoetsen mengen zich met een duidelijker gistbouquet en een licht zurige toets. Het karakter blijft levendig; de bitterheid wordt diffuser in een droge afdronk.
Orval 2023 — een meer versmolten expressie
Rijp fruit, droog hooi en lichte leernuances begeleiden rustiger hop. Gisttoetsen en een vleugje karamel geven meer diepte. Delicate zuren ondersteunen de droge afdronk.
Orval 2022 — rondheid en karakter
Indrukken van honing, gedroogd fruit en subtiele specerijen ontmoeten de fermentatietoetsen. Het gevoel wordt rustiger en ronder, met behoud van een droge afdronk.
Orval 2021 — diepte en lengte
Walnoten, bosgrond en geroosterd brood vormen een dieper karakter. De fermentatie wordt duidelijker, met een lichte zuurheid en diffuse bitterheid. De afdronk behoudt zijn droge lengte.
Orval 2020 — de verst ontwikkelde expressie van onze selectie
Een bijna wijnachtig karakter waarin indrukken van leer, hout, gedroogd fruit en een oude kelder samenkomen. Fermentatietoetsen en een karamelnuance krijgen meer ruimte; verse hop verdwijnt naar de achtergrond. De afdronk is lang, rijp en weinig zoet.
Matilda di Canossa: een grote dame tussen Italië en Orval →
Chimay Bleue vijf jaar gerijpt →
La Matilda: onze pizza gemaakt voor Orval →

Het brouwerijgebouw op het abdijdomein van Orval, gefotografeerd in het voorjaar van 2022. Hier wordt het bier gebrouwen, waarna het verder evolueert op fles.
Bruce The Deus · 7 avril 2022 · Bron van het document · CC BY-SA 4.0