Crimi Salvatore — pizzaiolo in Casteau
De weg van de oprichter van La Corte Segreta: familietraditie, deeg met volkoren tarwe en zuurdesem, een houtoven en Italiaanse cultuur.
Crimi Salvatore is de pizzaiolo en oprichter van La Corte Segreta, geopend op 7 november 2024 in Casteau, in de gemeente Soignies in Henegouwen, België. Zijn verhaal begint in de pizzeria’s waar zijn vader werkt en gaat verder in het familierestaurant Da Salvo en bij La Bottega Della Pizza. Via opleiding, ervaringen tijdens de service, culinaire creaties, persoonlijke beproevingen en boeken over de Italiaanse geschiedenis ontwikkelt hij een visie op het vak die vakkennis, organisatie, gastvrijheid en de sfeer van de plek verenigt.
Bij La Corte Segreta krijgt die ervaring een vervolg in huisgemaakt deeg op basis van volkoren tarwe, met zuurdesem, en in het bakken op beukenhout in zijn oven IGNIS PVGNAX, waar elke pizza met de hand wordt gedraaid. Ze is ook terug te vinden in het beleggen, de rauwe ham die op het moment zelf wordt gesneden en het evenwicht van zijn huisgemaakte tomatensaus, die twee Italiaanse variëteiten verenigt om hun natuurlijke zoetheid en zuurheid samen te brengen. Die keuzes behoren tot hetzelfde project: gasten ontvangen op een plek die hij zelf heeft ontworpen en zijn liefde voor werk, keuken en Italiaanse cultuur met hen delen.
Da Pietro en Da Salvo: de eerste pizzaherinneringen
Salvatore’s eerste herinneringen aan een pizzeria gaan terug tot toen hij ongeveer drie jaar was. Zijn vader werkt dan bij Da Pietro in Braine-l’Alleud. Beide ouders werken en hebben niet de financiële middelen om iemand te betalen die op hem past. Zijn vader neemt hem daarom ’s avonds mee naar het restaurant.
Salvatore blijft in de ruimte onder de oven, waar normaal het hout wordt bewaard. Als heel klein kind ziet hij pizza’s boven zijn hoofd de oven in- en uitgaan. Dat is zijn allereerste band met de wereld van pizza.
In 1994 openen zijn ouders hun restaurant Da Salvo. Enkele jaren na zijn eerste herinneringen bij Da Pietro, rond zijn vijfde, wil Salvatore zien wat er binnenin de houtoven van het familierestaurant gebeurt. Hij vraagt een klein krukje om te kunnen kijken.
Zijn vader legt de pizza’s in de oven, draait ze en haalt ze eruit. Salvatore klimt op het krukje en ontdekt een fel vuur. Zijn vader heeft net een houtblok met schors in de vuurhaard gelegd. De vlammen zijn bijzonder krachtig. Dat beeld maakt diepe indruk op hem.
Vele jaren later zal hij dat beeld met zijn eigen oven bij La Corte Segreta proberen terug te vinden. Het wordt het vertrekpunt voor de foto en het verhaal van zijn eerste Facebook-publicatie, op 31 oktober 2024.

La Margherita voor de vlammen van IGNIS PVGNAX: een foto die Salvatore maakte als echo van zijn jeugdherinnering bij Da Salvo.
De eerste pizzacreaties met zijn grootvader
Zijn eerste pizzacreaties maakt hij met zijn grootvader. Samen mengen ze ingrediënten om combinaties te testen en de smaken te ontdekken die daaruit ontstaan.
Zijn grootvader laat hem met zijn handen in het deeg werken, maar leert hem ook pizza eten. Als heel klein kind haalt Salvatore alle garnituren eraf. Met zijn grootvader leert hij al vroeg verschillende pizza’s proeven, zelfs pikante. Die smaakontdekking begeleidt zijn eerste proeven met het maken van pizza.
Salvatore herinnert zich onder meer de eerste keer dat hij rucola op een pizza legt. Velen vinden het vreemd en niemand wil ervan. Bij die eerste proeven is rucola nog geen gebruikelijke garnituur. Vandaag is ze een klassieker geworden, en dat contrast blijft een herinnering aan zijn beginjaren.
Zijn mooiste herinnering aan zijn grootvader blijft een klein tafereel aan tafel. Hij ziet hem altijd rode wijn drinken en vraagt er ook om. Zijn grootvader antwoordt dat hij hem een vinger wijn mag inschenken, maar verduidelijkt dat die vinger horizontaal moet liggen. Pas wanneer hij groter is, mag hij een verticaal gehouden vinger wijn. Dat detail blijft een van zijn dierbaarste herinneringen aan hem.
Op zijn veertiende: verantwoordelijkheid tijdens de service leren nemen
Op zijn veertiende werkt Salvatore in het weekend bij Da Salvo en maakt hij zelf de pizza’s. Aanvankelijk bakt hij maar twee pizza’s tegelijk, omdat hij er niet meer in de oven durft te leggen. Zijn vader is zeer streng. Afkomstig uit een arm Sicilië leerde hij het vak in een harde omgeving en behoort hij tot de oude school.
Op een avond klaagt een tafel van zes personen: de pizza’s zijn niet allemaal tegelijk aangekomen. Zijn vader haalt hem erbij en gaat met hem naar de gasten. Hij vraagt hem zich te verklaren en naar hun klacht te luisteren. Salvatore is veertien.
Die ervaring doet hem begrijpen dat hij zijn verantwoordelijkheid moet nemen. Na die avond legt hij meer pizza’s in de oven. De oven is bedoeld voor vijf; uiteindelijk bakt hij er zes tegelijk.
Op een andere avond, nog steeds veertien en bijna vijftien, verbrandt hij een pizza. De gast klaagt. Zijn vader verplicht hem naar de tafel te gaan. De gast valt tegen hem uit, terwijl zijn vader toekijkt zonder tussen te komen.
Salvatore bewaart die scène als een nieuwe les in verantwoordelijkheid. Hij begrijpt dat een gerecht na controle in de beste omstandigheden bij de gast moet aankomen. Die fout en de reactie van de gast veranderen blijvend zijn manier van werken.
Van CEFA naar WEBI: ovens en zijn eigen mogelijkheden ontdekken
Op zijn vijftiende begint hij bij CEFA, in een traject dat school en werk combineert. De leerlingen gaan twee of drie dagen per week naar school en werken op de andere dagen. Zijn activiteit in het restaurant gaat nu verder dan alleen het weekend. Tot zijn negentiende ontdekt hij de verschillende aspecten van keuken, pizzeria en bedrijfsvoering.
Op zijn negentiende verlaat hij het familierestaurant om andere horizonten te ontdekken. Hij doet door de week verschillende jobs, maar blijft in het weekend in Belgische pizzeria’s werken. Hij leert verschillende ovens gebruiken: gasovens, elektrische ovens, transportbandovens en bandovens.
Op die leeftijd neemt hij deel aan WEBI, een Belgisch-Italiaans feest in Tubize. Hij huurt een standplaats en een oven. Met zo’n toestel heeft hij nog nooit gewerkt: het houtvuur brandt in een verbrandingskamer onderaan, terwijl de pizza’s in een afzonderlijke kamer erboven bakken.
De oven is bedoeld voor maximaal drie pizza’s. Een rooster maakt het mogelijk het bovenste deel voor andere bereidingen te gebruiken, maar is oorspronkelijk niet voor pizza’s bestemd. Toch past Salvatore zijn werkwijze aan.
Hij begint met drie pizza’s onderaan in de bakruimte. Zodra het deeg stevig genoeg is, verplaatst hij ze naar het bovenste rooster. Dan kunnen er onderaan drie nieuwe pizza’s in. Zo kan hij in de kleine oven met zes pizza’s werken.
Het evenement duurt van vrijdag tot zondag, van twaalf tot tweeëntwintig uur. Hij biedt zes soorten pizza aan, voor vijf euro per stuk. Op die drie dagen maakt hij bijna negenhonderd pizza’s: een persoonlijk record dat hij nooit vergat.
Andere deelnemers en aanwezige restauranthouders zijn onder de indruk van zijn snelheid, regelmaat en manier om de houtoven aan te passen. Sommigen bieden hem werk aan.
Die ervaring maakt hem bewust van zijn mogelijkheden. Zijn zeer strenge vader heeft hem nooit een compliment gegeven of bravo gezegd. De reacties in Tubize laten hem anders naar zijn eigen werk kijken.
Het evenement is een succes. Het volgende jaar neemt hij opnieuw deel, opnieuw met succes. Daarna zet hij zijn weg voort in Belgische pizzeria’s, pizzawagens en op verschillende evenementen. Hij helpt ook vrienden hun pizzeria te openen of op te starten; sommige bestaan vandaag nog.
Rond zijn eenentwintigste sluiten zijn ouders Da Salvo. Het restaurant is te groot geworden om met twee te beheren: ongeveer tachtig plaatsen in de gebruikelijke opstelling, tot maximaal honderdtwintig. Ook hun verhuis ver van de zaak draagt bij aan de beslissing.
2014: La Bottega Della Pizza, een naam uit een houten uitstalling
Enkele jaren later stelt zijn vader voor samen een pizzeria te openen. Het project krijgt begin 2014 vorm. Salvatore is dan vierentwintig en wordt vóór het einde van het jaar vijfentwintig.
Wanneer hij het gebouw betreedt waar La Bottega Della Pizza zal komen, vindt hij het oud en weinig mooi. Hij wil zoveel mogelijk doen om het interieur warmer, Italiaanser en gezelliger te maken. Hij begint met verschillende decoraties zonder al een naam voor de zaak te hebben gekozen.
Op een dag haalt hij met zijn vader grote houten planken. Hij wil in de zaal een grote uitstalling bouwen. Gasten zullen er de gebruikte producten kunnen zien, maar ook het team een zak bloem zien nemen terwijl ze eten. Werk en grondstoffen krijgen zo een zichtbare aanwezigheid in de ruimte.
Tijdens het bouwen van die grote houten structuur denkt hij aan het woord bottega, een winkel. Zijn verbeelding maakt er een pizzawinkel van: hij stelt zich pizza’s op de uitstalling voor waaruit een gast zou kunnen kiezen.
Zo zal de zaak in werkelijkheid niet werken, maar dat beeld geeft haar haar naam: La Bottega Della Pizza. Het idee ontstaat begin 2014 en de pizzeria opent tegen het einde van hetzelfde jaar.
Aanvankelijk kennen Salvatore en zijn vader de verwachtingen van de lokale gasten nog niet goed. Ze bieden een gevarieerde kaart aan, met destijds onder meer een pizza met ananas.
De start is moeilijk. Verschillende pizzeria’s hebben al op dezelfde plek gezeten en gasten zijn het adres gaan mijden. Het nieuwe team moet hun vertrouwen terugwinnen.
2015–2017: Foodprint-erkenning en de creaties van La Bottega
Enkele maanden na de opening verandert erkenning de koers van de zaak. In februari 2015 bezoekt een anonieme jury de pizzeria. Daarna krijgt Salvatore een uitnodiging voor Genk. De organisatie is Nederlandstalig. Die periode brengt hem erkenning in het kader van Pizzaiolo van het jaar en een plaats in de Foodprint-selectie bij de laureaten van het land, voor Henegouwen.
Hij wordt bekroond voor Henegouwen in 2015 en opnieuw in 2016 en 2017. La Bottega Della Pizza behoort tot de provinciale laureaten van de Foodprint-selectie.
Wat hem bijzonder trots maakt, is dat hij in zijn eigen pizzeria tijdens een echte service werd beoordeeld. Hij hoefde niet naar een wedstrijd te gaan om onder bijzondere omstandigheden een pizza te maken: de proevers aten wat hij daadwerkelijk voor zijn gasten bereidt.
Die erkenning versterkt zijn verantwoordelijkheidsgevoel. Mensen komen zijn pizza’s nu met extra verwachtingen proeven. Hij wil blijven groeien, verfijnt zijn huisgemaakte zuurdesem en experimenteert met verschillende bloemsoorten, waaronder enkele van oude tarwerassen.
Hij ontwikkelt ook suggestiepizza’s met seizoensproducten of combinaties die op de keuken zijn geïnspireerd. Foodprint waardeert destijds die aanpak en zijn originaliteit in België.
La Cacciatore: een creatie met eend en rood fruit uit 2015
La Cacciatore is een van die creaties. Salvatore maakt haar in 2015. Ze combineert onder meer eend, huisgemaakte saus van rood fruit en kastanjes. Ze bevat geen tomaat en geen kaas.
Ze bevat ook appels, de vrucht, die in de pan met een beetje koffie worden bereid volgens een bijzonder en weinig bekend Siciliaans recept. Hij bewerkt die bereiding zodat ze letterlijk in de mond smelten. Aan het deeg voegt hij bloem van een oud tarweras en aardappelzetmeel toe.
De volledige samenstelling blijft geheim: andere ingrediënten vervolledigen het geheel. La Cacciatore valt destijds in België op door die ongewone bereiding, waarvan Foodprint de originaliteit waardeert.

La Cacciatore, creatie uit 2015 bij La Bottega Della Pizza, met eend, saus van rood fruit, appels en kastanjes.
2017: in Casteau een plek voor zijn project vinden
Het avontuur van La Bottega Della Pizza is het begin van zijn ontplooiing in de horeca. Het geeft hem ook de zekerheid dat horeca, vooral het vak van pizzaiolo, zijn levenswerk zal zijn. Maar bepaalde beperkingen van het gebouw verhinderen de volledige ervaring die hij wil bieden.
Hij is geen eigenaar en kan niet alle gewenste veranderingen uitvoeren. De rechthoekige zaal beperkt de sfeer die hij voor ogen heeft; hij vreest in dit gebouw een kantine- of reftereffect.
Er is maar één toilet, gedeeld door mannen en vrouwen, wat niet bij zijn project past. Ook de gevel vormt een moeilijkheid: het gebouw is verdeeld over drie woningen, met een andere ingang links van de pizzeria en een aparte woning boven. Zelfs met verbouwingen denkt hij niet het gewenste resultaat te kunnen bereiken.
Midden 2017 beseft hij dat hij een ander gebouw nodig heeft en beslist hij in Casteau te blijven. Hij woont er al en heeft er La Bottega Della Pizza gevestigd. Hij kent zijn gasten, ontmoet vaste klanten en zag sommige relaties tot vriendschappen uitgroeien. Een ander gebouw moet zijn project verder laten groeien zonder die banden te verliezen.
Hij heeft ook de streek bestudeerd, van Braine-le-Comte tot Mons, via Jurbise en Le Rœulx. Hij kent de steden en dorpen rond Casteau. Een vestiging aan de N6 lijkt hem belangrijk: die weg verbindt een deel van de streek en plaatst de pizzeria in een omgeving die hij al goed kent.
La Bottega Della Pizza ligt op nummer 90. Hij ontdekt een pand op nummer 85, ongeveer tachtig meter verder naar beneden, aan de overkant van de straat.
De structuur bevalt hem. Tijdens het bezoek moet hij snel de plaats van oven, toiletten, eetruimtes, werkposten en waterafvoer bedenken. Hij overweegt de nodige verbouwingen.
Hij begrijpt dat het project mogelijk is. Alles zal op maat moeten worden ingericht, maar hij gelooft in het resultaat. In de zomer van 2017 koopt hij het gebouw dat veel later La Corte Segreta zal worden.
De onderbroken werken en de uitgestelde terugkeer naar La Bottega
In de zomer van 2017 koopt Salvatore in Casteau het gebouw waar hij zijn toekomstige pizzeria wil vestigen. Verschillende gasten zullen vertellen dat er vroeger een slagerij zat. Hij kent de datum noch de naam van die zaak, maar bewaart de herinnering die bewoners en gasten hem doorgaven.
Meteen na de aankoop begint hij de werken. Hij weet al dat sommige stappen tijd zullen vragen, onder meer omdat bepaalde materialen uit Italië moeten komen. Hij blijft bij La Bottega Della Pizza werken terwijl hij de verbouwing voortzet. Hij kan dan op twee mensen rekenen: de vader en de oudere broer van zijn partner.
In januari 2018 verstoort een auto-ongeluk dat evenwicht. De broer van zijn partner overlijdt op zijn dertigste. De plotselingheid van het ongeval treft Salvatore en zijn familie diep. De werken voor de pizzeria stoppen. Na het verlies van zijn zoon stopt zijn schoonvader vanzelfsprekend met helpen op de werf.
Salvatore is zelf zo geraakt dat hij afstand neemt van La Bottega Della Pizza. Zijn vader en moeder nemen de zaak over. Aanvankelijk wil hij terugkeren zodra het beter met hem gaat. Maar hij moet ook bij zijn partner zijn, die een zware depressie doormaakt. Hij zet alleen een deel van de werken voort, nu voor hun woning in plaats van voor de toekomstige pizzeria.
Die periode duurt ongeveer tweeëntwintig maanden. Begin 2020 is de woning klaar en overweegt Salvatore terug te keren naar La Bottega. De Covid-19-pandemie verandert dat plan echter. De Belgische horecabeperkingen maken een terugkeer op dat moment ongeschikt.
Tijdens Covid: Italiaanse geschiedenis lezen om zijn vak opnieuw te bekijken
Hij beleeft die periode moeilijk, vooral de beperkingen en de lockdown. Toch gebruikt hij een deel van de tijd om te lezen en een onderwerp te verdiepen dat hem al lang fascineert: geschiedenis. Zijn overtuiging is eenvoudig: om te weten waar je naartoe gaat, moet je weten waar je vandaan komt.
Op een dag ontdekt hij tijdens een internetzoektocht, waarvan hij het precieze onderwerp niet meer weet, op een onlineplatform een Italiaanse boekencollectie: Storia d’Italia van Indro Montanelli, met Roberto Gervaso en Mario Cervi. Hij koopt de drieënvijftig delen in de Fabbri-uitgave van 1994.

Deel 18, La civiltà barocca, gefotografeerd toen Salvatore zijn boeken uitpakte.
Hij leest de collectie naast andere boeken. Wanneer hij bijvoorbeeld de delen over het Romeinse Rijk uit heeft, zoekt hij andere werken om die periode te verdiepen. Zijn lectuur wisselt voortdurend tussen Frans en Italiaans. De collectie vormt een rode draad; elk onderwerp leidt vervolgens tot gerichter onderzoek.
Vooral de vroege Italiaanse geschiedenis boeit hem, daarna het tijdperk van de stadsgemeenten, het humanisme en de renaissance. De eeuwen van ongeveer 1000 tot 1400 maken diepe indruk op hem. Hij gaat verder met het Quattrocento, de 15e eeuw, en daarna de renaissancehoven. De boeken die zijn ideeën over gastvrijheid en keuken zullen voeden, behoren onder meer tot de 15e en 16e eeuw.
Hij is getroffen door een schiereiland verdeeld over steden, staten en machtscentra. Hij denkt na over de beperkingen van die versplintering voor de vorming van een politiek geheel, maar ook over de culturele rijkdom van centra als Milaan, Florence en vele andere. Hij vergelijkt die ontwikkeling met koninkrijken als Frankrijk, die een andere politieke weg volgen, zonder aan beide kanten een uniforme geschiedenis te veronderstellen.

Salvatore’s collectie Storia d’Italia, vandaag tentoongesteld bij La Corte Segreta.
De Italiaanse hoven en de kunst van gastvrijheid
Daarna richt zijn aandacht zich op families en hoven. Corte betekent hof; corti is het meervoud. Hij ontdekt een wereld waarin invloed en macht verschillende vormen aannemen. Fysieke en militaire kracht tellen, maar prestige groeit ook uit wat men laat zien.
Vooral banketten en de kunst van gastvrijheid fascineren hem. Hij stelt zich de vakkennis voor die samenkomt om gasten te ontvangen: jagers, slagers, bakkers, koks en mensen die organisatie en bediening verzorgen. Wat hij in die boeken ziet, gaat verder dan het bereiden van een gerecht. Hij herkent er tal van vragen uit zijn eigen vak als restauranthouder.
Hij leest onder meer Libro de arte coquinaria van Maestro Martino, Galateo van Giovanni Della Casa en Il libro del cortegiano van Baldassare Castiglione. Galateo voedt zijn gedachten over spreken, kleding, zichzelf presenteren, ontvangen, tafelmanieren en omgaan met anderen.
Bij Castiglione raakt vooral één begrip hem: sprezzatura. Hij herkent er de gedachte van een lang geoefende vanzelfsprekendheid, waardoor iets natuurlijk lijkt dat leren, inspanning en beheersing heeft gevraagd. Hij ziet het als een diep Italiaans begrip. Die manier om over gebaren en aanwezigheid te denken, fascineert hem.
Hij ontdekt ook Bartolomeo Sacchi, bekend als Platina, en zijn De honesta voluptate et valetudine, erkend als het eerste in Europa gedrukte kookboek. Die lectuur doet hem de plaats van keuken en gastvrijheid in de overdracht van kennis begrijpen.
Cristoforo Messisbugo heeft een bijzondere plaats in die ontwikkeling. Zijn boek over banketten, bereidingen en hun organisatie helpt hem het leven aan een hof begrijpen. Messisbugo werkte voor de Este in Ferrara. Salvatore vindt er stof om na te denken over de werking van een plek, de ontvangst van gasten en de samenhang tussen voorbereiding en bediening.
Ook de voorstellingen van keukenruimtes, handelingen en gerei in Bartolomeo Scappi’s Opera voeden zijn verbeelding. Ze wekken zijn zin om zijn eigen kaarten te illustreren: hij tekent de pizza’s zelf voor zijn gasten. Hij maakt ook schetsen van het toekomstige restaurant, verzamelt inrichtingsideeën en tekent wat zijn oven IGNIS PVGNAX zal worden.
Domenico Romoli voedt zijn gedachten over werkorganisatie en de opleiding van zijn toekomstige medewerkers. Vincenzo Cervio inspireert hem met Il trinciante en het snijden voor de ogen van de gasten tot een andere band tussen voorbereiding en wat de gast ziet. Ook Giovan Battista Rossetti behoort tot de auteurs die hij over die onderwerpen leest.
Die inspiratie komt vandaag tot uiting in de open keuken van La Corte Segreta. Gasten zien Salvatore soms groenten snijden, met pizzadeeg en gisten werken of sauzen koken. Hij neemt het idee over van een vak waarvan bepaalde handelingen tijdens het ontvangen van gasten zichtbaar en begrijpelijk kunnen zijn.
Hij wil zijn methode verrijken met concrete situaties en kennis. Uit die boeken kiest hij principes van organisatie, bediening, elegantie en gastvrijheid, en vraagt zich vervolgens af welke vijf eeuwen later nog op het restaurantleven kunnen worden toegepast. De lectuur versterkt zijn overtuiging dat Italië een voortrekkersrol speelde in de kunst van gastvrijheid. Hij vindt er een overdracht die bijdraagt aan opvoeding en cultuur, maar ook principes om sociale relaties aangenamer en de samenleving mooier en gelukkiger te maken.
Die gedachte over gastvrijheid krijgt ook een concrete vorm in de opleiding van de mensen die in de zaal van La Corte Segreta werken. Salvatore’s eerste regel verenigt drie kwaliteiten: vriendelijkheid, behulpzaamheid en eerlijkheid. Hij hecht er bij een kelner of kok evenveel belang aan. Hij vindt dat een eerlijk, behulpzaam en oprecht vriendelijk persoon al 80% van het werk heeft gedaan. De rest wordt verworven door theorie, praktijk en ervaring. De omgang met anderen staat zo aan het begin van het leren.
Architectuur, licht en materialen van het toekomstige restaurant
Zijn onderzoek breidt zich uit naar architectuur en kunst. In De re aedificatoria van Leon Battista Alberti vindt hij gedachten over verhoudingen en harmonie. Hij onthoudt dat een overvloedig decor meer maatgevoel vraagt: hoe meer elementen, hoe beter hun onderlinge verhoudingen moeten worden beheerst.
Die zoektocht voedt zijn materiaalkeuzes: echte houten tafels zonder laminaatblad, smeedijzeren poten en een Venetiaanse glazen kroonluchter. Ze begeleidt ook zijn hedendaagse gedachten over verlichting, warme en koele tinten, hun plaats en intensiteit. Hij wil een comfortabele, omhullende en mooie plek waar die keuzes op elkaar aansluiten.
Tutte l’opere d’architettura et prospetiva van Sebastiano Serlio inspireert verschillende gevelelementen: kleuren, raamomlijstingen, balkon en luifel. Binnen werkt hij aan overgangen tussen ruimtes: andere tegels tussen zaal en gang, tussen eetruimtes en bij de ingang van de pizzaruimte, bogen in de doorgangen en plafondrozetten.
Die keuzes passen in een bescheiden zaak: een hoofdzaal die door een grote boog in tweeën is gedeeld, een aangrenzende zaal en doorgangen naar de gang of werkruimte. Salvatore wil die indeling reliëf geven, met bijzondere aandacht voor wat de gast ziet en al lopend ontdekt.
Hij onderzoekt ook de verhouding tussen licht en diepte. In de eerste eetruimte is de verlichting bewust zwakker dan bij de ingang en in de gang. De zaal ligt zo tussen twee lichtere punten. Met die opstelling zoekt hij een indruk van perspectief en diepte. De kleine omvang van het restaurant vraagt nog meer nauwkeurigheid om het gewenste effect te bereiken.
Sommige gasten merken die keuzes op. Anderen waarderen de sfeer zonder precies te herkennen waardoor ze ontstaat. Salvatore hecht belang aan beide manieren om de plek te ervaren.
Trattato della pittura van Leonardo da Vinci voedt zijn gedachten over weerspiegelingen en contrasten. Hij voorziet onder meer een spiegel op maat tussen twee ruimtes die door een muur gescheiden zijn. De gasten kunnen elkaar niet allemaal rechtstreeks vanuit de ene zaal naar de andere zien, maar de weerspiegelingen maken een visuele band tussen die ruimtes.
Hij werkt aan kleuren en contrasten in de hele zaak. Een muur, hoek of detail moet zijn plaats in het geheel krijgen, zodat het oog een samenhangende sfeer ontmoet in plaats van opeenvolgende breuken.
Il libro dell’arte van Cennino Cennini inspireert hem om op verschillende plekken in de pizzeria verguldingen te gebruiken. Voor het licht bedenkt Salvatore ook een eigen installatie: lichtbronnen binnenin houten kisten, dicht bij het plafond. Het licht wordt naar het plafond teruggekaatst en wordt indirect. Het resultaat is zacht en aangenaam, met een visuele warmte die hij in combinatie met hout waardeert.
L’idea dell’architettura universale van Vincenzo Scamozzi begeleidt sommige afwerkingen en zijn gedachten over het private, intieme karakter van de plek. Hypnerotomachia Poliphili, toegeschreven aan Francesco Colonna, geeft andere decoratieve inspiratie. De geschriften van Vannoccio Biringuccio dragen bij aan zijn gedachten over de plaats van ijzer in de algemene harmonie.
Hij leest ook Rinascimento a tavola van Pierluigi Ridolfi, een modern werk over keuken en banketten aan Italiaanse hoven. Samen met de teksten van Messisbugo, Romoli en Scappi laten die boeken hem een wereld van kennis, ervaring en geheimen ontdekken. Hij stelt zich het moment vóór een banket voor, wanneer alles klaarstaat voor de gasten die ’s avonds worden verwacht.
De twee bewaarde foto’s tonen zijn boeken toen hij ze na de aankoop uitpakte. Vandaag staan die werken bij La Corte Segreta tentoongesteld. Ze behoren tot de geschiedenis van de plek en de persoonlijke weg die tot het ontwerp leidde.
Bekijk de foto van Salvatore’s collectie Storia d’Italia na de aankoop
Toch gaat het in 2022 nog niet om La Corte Segreta als nieuw project. Salvatore wil nog steeds de werken hervatten om La Bottega Della Pizza te verhuizen. Zijn lectuur heeft zijn visie op ontvangst, werk, architectuur en sfeer verrijkt. Het vervolg van zijn verhaal toont hoe die visie geleidelijk een andere vorm krijgt.
2022–2024: de werken hervatten en het nieuwe project dragen
In 2022, wanneer de belangrijkste Covid-beperkingen in de horeca worden opgeheven, gaat Salvatore opnieuw naar zijn vader. Hij wil de werken hervatten om de pizzeria te verhuizen en weer bij La Bottega Della Pizza te werken. Hij denkt nog altijd aan het voortzetten van het familieavontuur in het nieuwe gebouw in Casteau.
Het antwoord van zijn vader verplicht hem echter te wachten. De financiële situatie, getekend door de Covid-periode, laat geen onmiddellijke terugkeer toe. Zijn vader vraagt hem geduld tot de activiteit normaler hervat en intussen verder te werken aan de nieuwe plek.
Salvatore bereidt de werf dus voor en neemt de tijd om opnieuw geld te sparen. Begin 2023 hervat hij de werken. Ze duren langer dan gedacht: hij doet het grootste deel zelf. Bepaalde ingrepen, onder meer elektriciteit, vertrouwt hij aan professionals toe, maar aan veel andere aspecten van het project werkt hij persoonlijk verder.
Sommige onderdelen vragen meer dan een jaar. Rond maart 2024 komt de werf met de komst van professionals in de afwerkingsfase. Salvatore begint aan een opening rond november 2024 te denken.
Hij vertelt zijn vader over de voortgang en de geplande openingsperiode. Dan verneemt hij een beslissing die hij niet had verwacht: zijn vader wil La Bottega Della Pizza niet meer verhuizen en wil in de bestaande zaak blijven. Hij zegt: ‘Ga je eigen weg, ik blijf hier.’
Hij staat voor twee moeilijkheden. Enerzijds maken veranderingen bij La Bottega tijdens de Covid-periode zijn terugkeer onmogelijk. Anderzijds staat hij nu alleen om het nieuwe project te dragen.
Hij heeft het erg moeilijk met die beslissing en voelt zich verlaten na zoveel jaren inzet: zijn eerste services in Da Salvo, zijn opleiding bij zijn vader en het familieavontuur van La Bottega Della Pizza, dat hem zo na aan het hart lag. Dit moment is een nieuwe schok in zijn leven.
Hij begrijpt dan dat de nieuwe plek niet langer een verhuis van La Bottega zal zijn. Hij moet een volledig nieuwe zaak met een eigen identiteit creëren. Hij zet de werken voort en zoekt nieuwe ideeën, terwijl professionals bepaalde delen van de werf afwerken.
Hoe de naam La Corte Segreta ontstaat
Eén aspect van zijn lectuur intrigeerde hem bijzonder: de band tussen culinaire kennis, geheimen en de macht van een hof. Hij leest verhalen waarin een hof een nieuwe bereidingswijze ontwikkelt, een specerij invoert of een bewaartechniek vindt waarmee midden in de winter een vrucht of groente kan worden aangeboden die normaal alleen ’s zomers groeit. In die verhalen blijft die kennis geheim omdat ze een vorm van macht vertegenwoordigt. Die band tussen kennisbeheersing en geheimhouding maakt diepe indruk op hem.
Hij staat ook stil bij allianties en hun geografische betekenis. Een alliantie met een ander hof kan toegang geven tot nieuwe specerijen, dranken en andere producten, afhankelijk van de ligging en de routes die ze opent. In de boeken die hem raken, blijven ook die relaties en de mogelijkheden die ze bieden vaak geheim. Die ontmoeting tussen kennis, producten en allianties geeft extra diepgang aan zijn ontdekking van de Italiaanse hoven.
In zijn eigen project wordt die gedachte een zoektocht naar totale harmonie. Salvatore stelt zich een gast voor die naar La Corte Segreta komt en een bijzonder fijne tijd beleeft, omdat sfeer, ontvangst, bediening, gerechten en dranken op elkaar aansluiten. De ervaring berust op zo’n uitgebreid samenspel van keuzes, kennis en kleine details dat het ‘recept van het geheel’ geheim wordt. Wat hem boeit, is alles zo samenbrengen dat het een harmonieus geheel vormt.
Ook het woord Segreta draagt een persoonlijke bedoeling: iets verborgens, een plek die via mond-tot-mondreclame wordt ontdekt, met een eigen sfeer. Hij wil er bijzondere gerechten en dranken aanbieden die volledig tijdelijk kunnen zijn, vandaag aanwezig en morgen al verdwenen. Hij ziet er een exclusief karakter in, verbonden met het moment van het bezoek en wat die avond wordt aangeboden. Zijn ambitie is dat elke avond een unieke ervaring kan worden. Dat hoopt hij de bezoekers van La Corte Segreta te bieden.
Op een avond, terwijl hij van een uitstekende rode wijn geniet, denkt hij terug aan zijn lectuur, onder meer Baldassare Castiglione en de auteurs die zijn ontdekking van de Italiaanse hoven begeleidden. Die boeken hebben de structuur en inrichting van het restaurant al beïnvloed. Hij herleest enkele passages.
Tijdens dat nadenken komt een naam vanzelf in hem op: La Corte Segreta. Hij vindt er de naam van de nieuwe zaak die hij aan het creëren is.
In oktober 2024 heeft hij nog ongeveer een maand om de opening voor te bereiden. Hij moet de kaarten afwerken, de indeling organiseren en veel praktische en visuele details verzorgen. Hij denkt onder meer na over de plaatsing van apparatuur, zodat gasten geen rondslingerende kabels in de pizzeria zien. Hij brengt samen wat hij in zijn leven, vak en boeken heeft geleerd om het geheel samenhang te geven.
Het logo van La Corte Segreta: een leven verteld door symbolen
Hij maakt het logo van La Corte Segreta ook volledig zelf. Elk element krijgt een persoonlijke betekenis. Hij wil dat de compositie zijn ervaring, kennis en de betekenis van de plek weerspiegelt.
De typografie is geïnspireerd op letters die hij in oude Italiaanse boeken zag. Elke letter heeft een andere vorm als symbool van verscheidenheid en verschil. De kroon op de L verwijst naar de hoven en koninklijke verhalen die zijn verbeelding voedden.
Het embleem op de L bevat ook een Weegschaal, Salvatore’s sterrenbeeld, en vlak daaronder een Ram, dat van zijn partner. Vier kleine cirkels op een voet staan aan weerszijden van de Ram: aan de ene kant zijn ouders, aan de andere de ouders van zijn partner. Het geheel staat in een cirkel met daarboven een naar boven gerichte lans. Die compositie symboliseert de bescherming van de familie, koste wat het kost.
De C en de S grijpen in elkaar: het zijn de initialen van Crimi Salvatore. Ook de andere letters sluiten op elkaar aan. Die samenhang vertelt zijn leven, met gelukkige en moeilijke gebeurtenissen die uiteindelijk hun plaats ten opzichte van elkaar vinden. De typografische opbouw wordt zo een manier om de weg naar dit moment weer te geven.
De sterrenhemel staat voor dierbare mensen die er niet meer zijn. De vallende ster vertegenwoordigt zijn ideeën en inspiratie. Zijn gedachten dwalen vaak af wanneer hij zich projecten, gewenste details en hun mogelijke vormen voorstelt.
De adelaar stelt hemzelf voor: hij is alleen en slaat zijn vleugels uit. Hij symboliseert ook vrijheid. De sleutel in zijn klauwen is de sleutel tot wie hij is en tot zijn kennis.
De Trinacria verwijst naar zijn Siciliaanse afkomst. De ronde vorm ernaast is een bol waarin hij het leven ziet voorbijgaan: verleden, heden en toekomst. Zo komen de al beleefde tijd, het huidige moment en wat nog moet worden opgebouwd in het logo samen.
De twee linten verwijzen naar een verhaal dat een oude dame hem op Sicilië vertelde, een weinig bekende legende van de fornacciari. In die legende worden donkerrode linten aan broodschieters gebonden en verbonden met de vreugde en het geluk van wie dat brood zal eten.
Salvatore neemt dat verhaal op in zijn logo en restaurant. Vandaag zijn linten vastgebonden aan de pizzaschep van La Corte Segreta.
De Italiaanse vlag staat voor Italië. De laatste A van Segreta is vergroot: ze symboliseert Alpha, het begin. Vlag en lijn zijn iets naar rechts verschoven en lopen voorbij die letter door, om het evenwicht en de harmonie te brengen die hij in de compositie zoekt.
De handtekening verbindt hem persoonlijk aan zijn verantwoordelijkheid. La Corte Segreta is een levensproject dat hem na aan het hart ligt. Door te tekenen verbindt hij zich ertoe verantwoordelijkheid te nemen voor wat er gebeurt, bij successen én moeilijkheden.

Het logo van La Corte Segreta, getekend door Crimi Salvatore.
Van 2014 tot 2024: het ontstaan van het signatuurdeeg met volkoren tarwe en zuurdesem
Het idee om pizzadeeg anders te maken ontstaat bij Salvatore al begin 2014, nog vóór La Bottega Della Pizza. Hij leest al lang om bij te leren. Boeken over bloemproductie laten hem beter kijken naar de onderdelen van een tarwekorrel en wat het malen bewaart of scheidt.
Hij ontdekt het verschil tussen zemelen uit de buitenlagen, de kiem en het endosperm, dat onder meer het zetmeel en de eiwitten voor het deeg bevat. De bloem tipo 00 is sterk geraffineerd en komt vooral uit het endosperm. Een volkorenmeel behoudt de verschillende delen van de korrel. Dat verschil houdt hem bezig, zowel voor de smaak als voor de vezels en voedingsstoffen die meel kan leveren.
Zijn belangstelling voor geschiedenis voedt die zoektocht. Hij wil begrijpen hoe voeding sinds de Romeinse tijd in de samenleving verandert. Die nieuwsgierigheid bracht hem er zelfs toe thuis garum te maken, om zich die oude bereiding voor te stellen. Het blijft een persoonlijk experiment: het vindt niet in de pizzeria plaats.
In de geschiedenis van het molenaarsvak boeien de veranderingen door industrialisering hem. Witte bloem bestond al voordien dankzij malen en zeven. Industriële processen maakten de productie efficiënter en regelmatiger. In zijn eigen keuken zoekt Salvatore echter een andere band met de korrel: meer behouden materiaal, een duidelijkere smaak en andere eigenschappen dan bij sterk geraffineerde bloem.
Witheid, lang verbonden met vooruitgang en verfijning, betekent dus op zichzelf geen vooruitgang voor wat hij in zijn pizza zoekt. Zijn keuze draait om de tarwesmaak en het resultaat dat hij met zijn eigen handelingen wil bereiken.
Oude pizza’s en de vraag naar bloem
In Alexandre Dumas’ Le Corricolo, gepubliceerd in 1843, ontdekt hij beschrijvingen van Napolitaanse pizza’s van vóór het beroemde verhaal van de Margherita, verbonden met koningin Margaretha van Savoye in 1889. Pizza bestond al in verschillende vormen; haar geschiedenis begint niet met die ene garnituur.
Hij interesseert zich onder meer voor Marinara en Mastunicola. Het verhaal dat de laatste naam verbindt met een meester Nicola, met mastu als Napolitaans woord voor ‘meester’, trekt zijn aandacht. Die legende behoort tot zijn ontdekking van de pizzatradities.
Giovan Battista Del Tufo biedt hem een ander aanknopingspunt met Ritratto o modello delle grandezze, delizie e maraviglie della nobilissima città di Napoli, geschreven rond 1588. Salvatore ontdekt er een oude vermelding van pizza. De term werd dus ruim vóór 1889 en vóór de industrialisering van het molenaarsvak gebruikt. Niet alle oude bereidingen met die naam komen overeen met de huidige Napolitaanse pizza, maar ze openen voor hem een concrete vraag: met welke bloem werden ze gemaakt?
Hij denkt na over maalwijzen, zeven en het materiaal dat in oude bloemsoorten kon achterblijven. Enkele jaren later zetten vermeldingen van fior di farina in Bartolomeo Scappi’s Opera die vraag voort. Die ‘bloem van het meel’ verwijst naar fijne, uitgekozen bloem; op zichzelf laat de term de precieze samenstelling niet reconstrueren.
Salvatore vermoedt een mogelijke gelijkenis met wat vandaag tipo 1 heet. Die vergelijking voedt zijn wens om met minder geraffineerde bloem te werken.
Geleidelijk kiest hij voor het idee van deeg dat meer van de korrel bevat, tot volkorenmeel toe. De tipo 1 biedt een tussenstap: ze behoudt meer buitenste fracties dan tipo 00, zonder volkorenmeel te zijn.
2015: twee proefdagen bij La Bottega Della Pizza
Het gesprek met zijn vader is kort. Die denkt niet dat het resultaat goed zal zijn en ziet vooral de technische moeilijkheid: deeg dat met zemelen en kiem goed ontwikkelt, daarna dun genoeg uitrekken voor pizza.
Salvatore aanvaardt het idee opzij te zetten. Toch verdwijnt het niet uit zijn gedachten.
In 2015 doet hij bij La Bottega Della Pizza een proef zonder zijn vader in te lichten. Hij maakt een bijzonder mengsel van verschillende bloemsoorten, hoofdzakelijk tipo 1. Het deeg wordt twee dagen in de pizzeria geserveerd.
De test slaagt. Toch begint hij het gesprek met zijn vader niet opnieuw en herhaalt hij het experiment niet bij La Bottega. Die korte proef blijft een stap in een zoektocht die hij later in een andere context hervat.
2019: onderzoek thuis en beheersing van het deeg
In 2019 doet Salvatore thuis verschillende proeven. Hij werkt met volkorenmeel, bloem tipo 1 en Tipo 2 en met op verschillende manieren gemalen griesmeel. Hij vergelijkt resultaten en gaat door tot hij een deeg met volkoren tarwe en zuurdesem vindt dat aan zijn verwachtingen beantwoordt.
Hij wil een mooie luchtige structuur met een zeer dun midden verenigen. Zemelen en kiem moeten hun plaats krijgen zonder de ontwikkeling te verhinderen van een glutennetwerk dat stevig genoeg is om te dragen, uit te rekken en de garnituur te ondersteunen.
Autolyse, rustpauzes tijdens het kneden en temperatuurcontrole worden onderdelen van dat werk. Hij bestudeert ook de waterhardheid. De proeven betreffen dus de hele bereiding: bloem, water, zuurdesem, kneden, rusttijden en de manier waarop het deeg reageert.
Die zoektocht verenigt graansmaak, textuur en het belang van meer behouden vezels en micronutriënten. Salvatore wil een voedzame pizza en een aangename proefervaring.
2024: één deeg, zonder bloem tipo 00
Bij de opening van La Corte Segreta in november 2024 heeft Salvatore al meerdere jaren aan die werkwijze besteed. Hij maakt een volledige keuze: er wordt één deeg aangeboden, zijn signatuurdeeg met volkoren tarwe en zuurdesem. Voor zijn deeg gebruikt hij geen bloem tipo 00.
Het gewenste resultaat verenigt de luchtige structuur van de Napolitaanse stijl, een dun midden en iets langer bakken, geïnspireerd op bepaalde Romeinse pizza’s. Zo brengt hij invloeden samen die zijn lectuur, ervaringen en proeven hebben gevoed.
Het griesmeel van harde tarwe S1 wordt bij het uitrekken gebruikt. Boeken over de bakkerskunst wekten al in 2013 zijn belangstelling voor griesmeel. Hij waardeert de textuur die het op de korst achterlaat en merkt in zijn werkomstandigheden ook een schonere oven en minder verbrande bestuivingsresten onder de pizza.
Na de opening besteedt een reportage voor Sudinfo aandacht aan La Corte Segreta en benadrukt ze de keuze om alleen dit deeg op basis van volkoren tarwe aan te bieden.
Voor Salvatore past bloem tipo 00 niet bij de band met graan en smaak die hij wil ontwikkelen. Het weglaten van die bloem uit zijn deeg is een persoonlijke ambachtelijke keuze, gevormd door boeken en ervaringen. Hij heeft haar nooit bij La Corte Segreta gebruikt en wil bij die beslissing blijven.
IGNIS PVGNAX: het verhaal van een houtoven
Voor zijn nieuwe zaak wil Salvatore een traditionele houtoven. Hij werkte al met elektrische ovens, gasovens, transportbandovens en bandovens. Daardoor leerde hij verschillende bakwijzen kennen, maar volledig handmatig werken met houtvuur blijft de kern van het vak dat hij wil beoefenen.
Hij hecht evenveel belang aan het vuur als aan de pizza’s. De vlam moet worden gestuurd, de warmte gevolgd en elke pizza tijdens het bakken verzorgd. Die beheersing komt boven op voorbereiding, beleggen en serviceorganisatie.
Bij een transportbandoven neemt de geprogrammeerde doorgang een deel van de bakhandelingen over: de pizza gaat aan de ene kant naar binnen en komt aan de andere buiten. Een houtoven vraagt daarentegen voortdurend beslissingen en bewegingen. Salvatore zag pizzaiolo’s die met een transportband honderdvijftig pizza’s op een avond konden maken, maar voor een houtoven verloren stonden met drie bestellingen van samen amper zes pizza’s.
Dat verschil raakt hem. Hij wil het werken met vuur blijven beoefenen en doorgeven, ook wanneer andere apparatuur bepaalde taken automatiseert. Die traditie wil hij in de pizzeria in Casteau levend houden.
Aanvankelijk wil hij gewoon een mooie houtoven installeren. Tijdens de bouw van het platform komt een vertegenwoordiger van een belangrijke Belgische groothandel in Italiaanse producten de toekomstige pizzeria binnen.
Hij hoorde dat in zijn streek een nieuwe zaak opengaat en komt een folder afgeven. Op de werf ziet hij de houtoven in aanbouw en vraagt verbaasd: ‘Maar je plaatst een houtoven?’ Salvatore antwoordt ja.
De vertegenwoordiger vervolgt: ‘Maar niemand doet dat nog. Ik heb twintig jaar houtovens verkocht en ken het onderwerp dus goed. Je bouwt de laatste houtgestookte pizzaoven van België, want niemand plaatst er nog een.’ Ze drinken hun koffie verder en daarna vertrekt de vertegenwoordiger.
Enkele uren later denkt Salvatore terug aan die woorden: ‘de laatste houtoven van België’. Ze klinken triest. Hij hoort er het risico in dat bij nieuwe generaties een deel van het ambachtelijke werk verdwijnt dat hem dierbaar is. Die zin uit een gesprek wordt het vertrekpunt voor gedachten over zijn eigen project.
Hij zoekt op internet naar de apparatuur van dertig nieuwe pizzeria’s in België. Bij de onderzochte zaken vindt hij geen oven die beide gewenste kenmerken verenigt: honderd procent op hout en honderd procent handmatig. De getoonde toestellen zijn onder meer gasovens of hybride ovens op gas en hout. Hij merkt ook de aanwezigheid van draaiende vloeren op, die pizza’s in de oven draaien en een deel van hun verplaatsing tijdens het bakken automatiseren.
Dat persoonlijke onderzoek geeft gewicht aan wat hij hoorde. De volgende dag verandert hij het ovenplan. Hij besluit hem zelf te tekenen en iets monumentaals te maken, een oven die een naam zal krijgen.
Hij vergroot de omvang, hoogte en diameter. Hij zoekt een goudkleurige mozaïek voor de bekleding. Ook de onderste houtvakken worden groter: aanvankelijk was ongeveer één stère voorzien, nu een capaciteit van drie stères.
Die voorraad behoort tot zijn gewenste organisatie. Bij zijn werkritme moet ze ongeveer twee maanden dagelijks intensief gebruik mogelijk maken zonder de opslagruimtes onder de oven bij te vullen. Het bakken en de plaats van het hout worden dus samen bedacht.
Boeken begeleiden die verandering van het project. Bartolomeo Scappi’s Opera voedt zijn gedachten over keukenwerk en vuur. Een ander werk raakt hem: De rerum natura iuxta propria principia van Bernardino Telesio.
Warmte heeft een fundamentele plaats in Telesio’s kijk op de natuur. Salvatore vindt er inspiratie om vuur te zien als een kracht die verder gaat dan een kooktoestel. Wanneer de vlam vat, spreekt de natuur; wanneer ze krachtig wordt, wordt ook die expressie krachtig. De lectuur sluit aan bij een herinnering uit zijn adolescentie.
De oven van La Corte Segreta is klaar, maar heeft nog geen naam. Salvatore wacht op inspiratie. Op een avond, terwijl hij rode wijn drinkt, denkt hij aan een scène die hij op zijn vijftiende bij Da Salvo beleefde.
Die dag is de klok na de uurwisseling niet aangepast. Salvatore steekt de oven gewoonlijk rond zeventien uur aan. Hij wil dat doen en legt twee houtblokken op de as.
De oven is nog warm van de middagservice. Hij is afgekoeld, maar blijft rond tweehonderd graden. Zijn moeder wijst hem op de verkeerde klok: het is eigenlijk zestien uur, een uur vroeger dan hij dacht.
Hij sluit de oven weer. De twee houtblokken blijven binnen. Ze warmen op in de ruimte met beperkte luchttoevoer, en rook hoopt zich op.
Ongeveer vijftig minuten later komt Salvatore terug en opent de oven. Er stroomt lucht binnen. Hij ziet de rook en blijft even voor de opening staan zonder te beseffen wat er gaat gebeuren.
Plots ontstaat binnenin een hevige ontbranding. Het vuur vat in een fractie van een seconde en een vlammenbal schiet door de opening naar hem toe. Alles gaat razendsnel. Als reflex valt hij achterover op de grond. Hij raakt niet verbrand.
Het verschijnsel ‘ backdraft ’ kan optreden wanneer plots lucht binnenkomt in een afgesloten, zuurstofarme ruimte met brandbare gassen uit onvolledige verbranding. Bij een ontstekingsbron kunnen die gassen hevig ontbranden en een deflagratie veroorzaken.
Het geluid maakt evenveel indruk als het beeld. Hij bewaart een herinnering die hij nooit zal vergeten. Die dag gaf hem het gevoel een ‘vuistslag van vuur’ te hebben gekregen.
Vele jaren later geeft die herinnering zijn oven eindelijk een naam: IGNIS PVGNAX. De naam verenigt de kracht van vuur, zijn ervaring en het vak dat hij wil voortzetten. Bij La Corte Segreta blijft de oven volledig handmatig, gestookt met beukenhout, waarbij de pizzaiolo elke pizza draait.
Fotografie behoort tot Salvatore’s passies. Voor de eerste Facebook-publicatie van La Corte Segreta op 31 oktober 2024 kiest hij een beeld dat hem als kind raakte: ovenvlammen en de handelingen van zijn vader, gezien vanaf een klein krukje bij Da Salvo.
Hij wil die indruk met zijn eigen oven IGNIS PVGNAX opnieuw creëren. Hij gebruikt zijn eerste reflexcamera, een Canon 700D, op een Manfrotto-statief. Een bedrade afstandsbediening laat hem vanop afstand fotograferen.
Hij bereidt een pizza Margherita. Om een krachtig vuur en een dynamische foto te krijgen, voegt hij een groot stuk schors toe, als echo van het houtblok met schors uit zijn kindertijd.
Hij stelt een voldoende korte sluitertijd in om mooie vlammen vast te leggen. Maar er ontstaat een probleem: het vuur verlicht de binnenkant van de oven, terwijl de buitenkant te donker blijft om de contouren goed te zien. Hij voegt daarom buiten de oven lichtbronnen toe die ertegen gericht zijn.
Hij verbindt de kracht en dynamiek van vuur ook met het vak van pizzaiolo. Dat vraagt koelbloedigheid en snelheid. Bij houtvuur komt vlambeheersing boven op voorbereiding en bakken. Die dubbele beheersing maakt goede pizzaiolo’s moeilijk te vinden, vooral voor dit type oven.
Zijn eerste publicatie wordt erg gewaardeerd en vaak bekeken. Hij vertelt er over dat jeugdmoment en de band die hij achteraf legt met het vak dat hij vandaag beoefent.
In de allereerste Facebook-publicatie van La Corte Segreta, van 31 oktober 2024 deelt Salvatore die foto van La Margherita voor de vlammen van IGNIS PVGNAX. Hij vertelt over het kleine krukje bij Da Salvo en de band tussen dat jeugdbeeld en het ontstaan van zijn pizzeria.
7 november 2024: La Corte Segreta opent zijn deuren
De allereerste service verloopt uitstekend. De gesprekken met de eerste gasten gaan tot diep in de nacht door. Ze hebben een bijzondere plaats in de herinnering aan die eerste openingsavond.
De meeste gasten uit de eerste week zijn vandaag nog bijzonder trouw. Salvatore kent hun namen en begroet hen met een kus wanneer hij hen terugziet. Die band behoort tot het restaurantvak en is een van de onderdelen die hij het liefste doet.
Er zijn veel gesprekken met tevreden gasten. Sommigen spreken van de ‘beste pizzeria van België’, anderen van een pizzeria ‘op Top 50-niveau’. Mensen feliciteren hem met de sfeer en heel vaak met de kwaliteit van het deeg.
Zijn mooiste ervaring blijft echter die met een gast bij wie hij aan tafel vraagt of alles goed verlopen is. De vrouw kijkt hem in de ogen en zegt eenvoudig: ‘Dank u.’
Dat dankwoord heeft voor hem een ongelooflijke diepgang. In die blik en dat woord begrijpt Salvatore dat zij al het werk achter La Corte Segreta heeft begrepen. Die erkenning blijft zijn sterkste herinnering uit de vele gesprekken met gasten.
Ex Flammis Renascor, La Corte Segreta Nata EST.