top of page

Hoe de buitentemperatuur de fermentatie van pizzadeeg beïnvloedt

De seizoenen, de warmte van Ignis Pvgnax en onze koelere zones: zo sturen we de twee fermentatiefasen bij en bereiden we vanaf november 2026 rusttijden van 50 tot 90 uur voor.

Hoe de buitentemperatuur de fermentatie van pizzadeeg beïnvloedt

De fermentatie van pizzadeeg hangt af van de bloem, het water, het gebruikte ferment, de tijd en de temperatuur. Als die elementen niet worden beheerst, kan hetzelfde recept in de winter en de zomer verschillende resultaten opleveren.

 

De buitentemperatuur werkt niet rechtstreeks in op deeg in een gesloten koelkast. Ze beïnvloedt eerst alles in de pizzeria: de lucht, de bloem, het water, de kuip en kneedarm, de bakken en de verschillende bereidingen vóór het koelen.

 

De deegtemperatuur aan het einde van het kneden wordt daardoor een van de belangrijkste indicatoren voor regelmaat. Ze beïnvloedt de fermentatiesnelheid en het gedrag van het deeg in de daaropvolgende uren. Onderzoek naar broodbakken bevestigt dat de deegtemperatuur rechtstreeks invloed heeft op de activiteit van gist en op de snelheid waarmee het gas wordt geproduceerd dat het deeg laat rijzen.

 

Waarom deeg tussen winter en zomer kan veranderen

 

In een behoorlijk verwarmde pizzeria kan de omgevingstemperatuur in de winter rond 21 °C liggen. Tijdens een warme periode kan een werkruimte boven 30 °C komen.

 

Een verschil van bijna 10 °C is belangrijk voor deeg. Het verandert de begintemperatuur van ingrediënten en materiaal nog voordat het kneden begint.

 

Blijven het recept, de watertemperatuur en de kneedduur het hele jaar gelijk, dan dreigt het zomerdeeg aan het einde van het kneden warmer te zijn. De fermentatie begint dan sneller.

 

De temperatuur van de bloem

 

Bloem vormt het grootste deel van de deegmassa. Haar temperatuur heeft dus een sterke invloed op de temperatuur van het mengsel.

 

Bloem bewaard in een ruimte van 21 °C gedraagt zich niet precies zoals bloem die enkele uren in een ruimte van 30 °C heeft gestaan. Ook als je het verschil niet meteen aan de zak ziet, komt het terug in het deeg zodra water wordt toegevoegd en het kneden begint.

 

De bewaartemperatuur kan ook de houdbaarheid van bloem beïnvloeden. Vochtigheid, verpakking en temperatuurschommelingen moeten worden beheerst om veranderingen in vochtgehalte en wateropname te beperken. Goed beschermde bloem blijft veel stabieler dan bloem die aan een warme, vochtige omgeving wordt blootgesteld.

 

De temperatuur van de kuip en de kneedarm

 

De kuip en kneedarm zijn van metaal. Ze nemen geleidelijk de temperatuur van de ruimte aan.

 

In de winter begint een kuip in een werkruimte van 21 °C bij een gematigde temperatuur. In de zomer kan dezelfde kuip al warmer dan 30 °C zijn voordat de kneder wordt aangezet.

 

Dat verschil komt boven op de warmte die tijdens het kneden ontstaat. De mechanische beweging die op het deeg wordt overgedragen dient niet volledig om het glutennetwerk te vormen. Een deel van die energie wordt door viskeuze dissipatie omgezet in warmte.

 

Proeven met een spiraalkneder tonen dat een hogere mengsnelheid meer energie overdraagt en de eindtemperatuur van het deeg verhoogt. De kneedduur, de snelheid van de machine, de deegconsistentie en de verwerkte hoeveelheid dragen dus allemaal bij aan de opwarming.

 

Is het metaal vóór de start al warm, dan begint de temperatuurstijging op een hoger niveau. Een warme kuip veroorzaakt niet noodzakelijk meer wrijving, maar neemt minder warmte uit het deeg op en kan er aan het begin zelfs warmte aan afgeven.

 

De temperatuur tijdens het kneden

 

In een koele werkruimte kunnen de kuip en de omringende lucht een deel van de warmte uit het mechanische werk opnemen.

 

In een heel warme werkruimte wordt die uitwisseling minder doeltreffend. Het deeg houdt meer warmte van de kneder vast.

 

Twee deegbereidingen met dezelfde hoeveelheden kunnen ook bij verschillende temperaturen eindigen wanneer de machine al meerdere producties heeft gedraaid. De kuip, arm, motor en bepaalde mechanische onderdelen kunnen warmte hebben opgeslagen.

 

De koelkast heft verschillen niet onmiddellijk op

 

Deeg in de koelkast plaatsen vertraagt de fermentatie sterk, maar brengt niet meteen alle degen op hetzelfde niveau.

 

Deeg dat warm de koeling ingaat behoudt warmte in de kern. Het blijft tijdens het afkoelen fermenteren. Kouder deeg vertraagt sneller.

 

Bakkersgist kan ook bij lage temperatuur actief blijven. Die activiteit wordt veel trager, maar verdwijnt niet automatisch zodra het deeg de koelkast ingaat. Onderzoek naar koude fermentatie toont dat lage temperaturen de fermentatie eerder verlengen dan volledig opheffen.

 

De hoeveelheid deeg die tegelijk wordt geplaatst, de grootte van de deegbollen, het stapelen van bakken, de luchtcirculatie en het openen van de deur beïnvloeden eveneens de afkoelsnelheid.

 

De instelling op de koelkast volstaat dus niet. De werkelijke deegtemperatuur en de tijd die de kern nodig heeft om af te koelen zijn belangrijk.

 

Heeft vochtigheid een invloed?

 

De luchtvochtigheid is minder bepalend dan de temperatuur, maar mag niet worden genegeerd.

 

Wanneer bloem behoorlijk verpakt en beschermd blijft, hebben dagelijkse schommelingen in luchtvochtigheid een beperkte invloed. Bloem die langdurig aan vochtige lucht is blootgesteld kan echter water opnemen. Haar gedrag tijdens het hydrateren kan dan licht veranderen.

 

Vochtigheid beïnvloedt ook het oppervlak van deegbollen. Onbedekt deeg kan in een droge omgeving een vel vormen. Dat oppervlak wordt minder rekbaar en kan het vormen bemoeilijken. De bakken moeten dus goed beschermd blijven.

 

Zo werken we bij La Corte Segreta

 

Het doel is niet om in januari en juli exact dezelfde watertemperatuur te gebruiken. Het doel is deeg met dezelfde temperatuur en hetzelfde gedrag bij elke bereiding.

 

Van de oven tot de kelder: de juiste plek kiezen

 

Bij La Corte Segreta beschikken we over verschillende plekken waar we het hele jaar door de temperatuur van onze zuurdesemstarter, het deeg en de pasta di riporto kunnen opvolgen. We verplaatsen de bereidingen op een verrijdbaar rek naar de zone die past bij de productiefase en de werkelijk gemeten temperaturen.

 

Ignis Pvgnax is de voornaamste warmtebron in de zaal. Ook wanneer de oven gesloten is, blijft zijn restwarmte het gebouw verwarmen. Met de luchtafzuiging voeren we een deel van die opgebouwde warmte af. In de zomer proberen we de temperatuur in de zaal zo dicht mogelijk bij de buitentemperatuur te brengen.

 

De beschutte zone bij de ingang van de kelder biedt een ander aanknopingspunt. Tijdens een test in de zomer van 2025 maten we 21 °C in de gang waar een deel van de wijn wordt bewaard, terwijl het buiten 33 °C was, zonder ingeschakelde airconditioning. Dat verschil van 12 °C is een eenmalige meting: we kiezen de juiste plek steeds op basis van de metingen van die dag. Deze indeling van de ruimtes helpt ons ook om onze wijnflessen te bewaren.

 

Eerste fermentatie: een koude fase bij 4 °C

 

Na de bereiding ondergaat het deeg eerst een fermentatie bij 4 °C. We berekenen de duur via het productieschema, vooral op basis van de toegevoegde hoeveelheden pasta di riporto en zuurdesemstarter. Tijdens deze koude fase volgen we de werkelijke temperatuur van het deeg op.

 

Tweede fermentatie: maximaal 27 °C

 

De tweede fermentatie vindt plaats in de daarvoor bestemde zone links van Ignis Pvgnax, bij een maximale temperatuur van 27 °C. Als richtpunt: bij een buitentemperatuur van 20 °C kan het op die plek ongeveer 27 °C zijn. Met deegthermometers bepalen we hoe ver de deegbollen van de oven moeten staan, naargelang de omstandigheden van die dag.

 

Bij grote hitte rijden we de rekken dichter naar de koelere zone bij de kelderingang. Zo benutten we de temperatuurverschillen in de pizzeria om de ontwikkeling van de deegbollen af te remmen. De duur van deze tweede fase wordt via het productieschema berekend, rekening houdend met de rusttijd die het deeg tijdens de eerste fermentatie al heeft gehad.

 

Vanaf november 2026: een totale rusttijd van 50 tot 90 uur

 

Tot deze aanpassing rust ons deeg in totaal ongeveer 48 uur. Vanaf november 2026 willen we die rusttijd verlengen tot minimaal ongeveer 50 uur en maximaal 90 uur, over de twee fermentatiefasen samen. De verdeling van de tijd over die fasen blijft afhankelijk van de bereiding en wordt via het productieschema berekend.

 

Doordat we de plekken en temperaturen beter beheersen, kunnen we het deeg langer laten ontwikkelen en tegelijk zijn stevigheid behouden. We streven naar meer ontwikkelde aroma’s, onder meer dankzij het volkorenmeel in ons mengsel, en naar een structuur die tijdens de bediening prettig op de werktafel te bewerken blijft en goed bakt in de oven.

 

Gecontroleerde bewaring van bloem

 

Een deel van de bloemvoorraad staat in de koelste zones van de pizzeria. De zakken die in gebruik zijn worden bewaard in een koelkamer die daarvoor bestemd is.

 

Zo kan de temperatuur van de bloem worden aangepast aan die van de werkruimte waarin het deeg wordt bereid.

 

Bloem mag echter niet op zichzelf worden bekeken. Haar temperatuur wordt beoordeeld samen met die van het water, de ruimte, het materiaal en de andere bestanddelen van het deeg.

 

Water als belangrijkste middel om bij te sturen

 

Water is het bestanddeel waarvan de temperatuur vóór het kneden het snelst kan worden aangepast.

 

Bij La Corte Segreta gebruiken we water op een temperatuur die op basis van verschillende parameters wordt berekend:

  1. de duur en temperatuur van de autolyse ;

  2. de temperatuur van de bloem;

  3. de temperatuur van de kneedruimte;

  4. de hoeveelheid en temperatuur van de toegevoegde pasta di riporto;

  5. de temperatuur van de kneder;

  6. de verwachte opwarming tijdens het mechanische werk.

Water stuurt niet als enige de hele fermentatie. Ook de hoeveelheid en activiteit van het ferment, de temperatuur, het zout, de tijd en de samenstelling van het deeg spelen een rol.

 

Toch is het de meest directe manier om bij te sturen. Door de watertemperatuur aan te passen kunnen we warmere bloem of een warmere kuip compenseren en de gewenste eindtemperatuur van het deeg nastreven.

 

De hoeveelheid water beïnvloedt ook de consistentie, rekbaarheid, waterbeweging in het deeg en het gedrag van het glutennetwerk. Daarom meten we de watertemperatuur en -hoeveelheid afzonderlijk en nauwkeurig. Onze kneedproeven wijzen de watertemperatuur, totale waterhoeveelheid, duur, snelheid en deegtemperatuur aan als belangrijke procesparameters.

 

Pasta di riporto

 

Pasta di riporto is gefermenteerd deeg uit een vorige productie dat volgens een vastgelegde verhouding in nieuw deeg wordt verwerkt.

 

Het brengt al fermentatieactiviteit, aromatische stoffen en een zekere zuurgraad mee. De hoeveelheid, rijpheid en temperatuur beïnvloeden de start van het nieuwe deeg.

 

Bij La Corte Segreta behoort de precieze verhouding tot de methode van het huis. Ze wordt wel meegenomen in de berekening van de watertemperatuur en bij de beoordeling van het deeggedrag.

 

De hoeveelheid pasta di riporto veranderen zonder de andere parameters aan te passen zou niet samenhangend zijn. Een verandering in de enthoeveelheid beïnvloedt hoe snel de fermentatie kan beginnen.

 

Meten in plaats van veronderstellen

 

La Corte Segreta beschikt over de nodige instrumenten om het volgende te controleren:

  • de temperatuur van de bloem;

  • de temperatuur van het water;

  • de temperatuur van de werkruimte;

  • de temperatuur van het materiaal;

  • de temperatuur van de pasta di riporto;

  • de temperatuur van het deeg tijdens en na het kneden;

  • de bewaartemperatuur;

  • de ontwikkeling van de deegbollen tijdens hun rijping.

Het hele jaar door een regelmatig deeg nastreven

 

Een pizza die in januari wordt gegeten moet dezelfde eigenschappen hebben wanneer ze in juli wordt besteld: dezelfde structuur, dezelfde ontwikkeling, dezelfde beleving bij het proeven en hetzelfde algemene evenwicht.

 

Die stabiliteit is opgemerkt door klanten die van ver komen en met tussenpozen van weken of maanden terugkeren. Ze vergelijken geen twee pizza's die enkele minuten na elkaar besteld zijn. Ze proeven het deeg opnieuw in een ander seizoen en herkennen de continuïteit.

 

Waarom het gewicht van de deegbollen per seizoen verandert

 

Het recept en het gedrag van het deeg blijven stabiel, maar La Corte Segreta past het gewicht van de deegbollen licht aan het seizoen aan.

 

In de zomer wegen de deegbollen 30 gram minder. In de winter zijn ze iets royaler.

 

Kou kan het energieverbruik verhogen wanneer iemand er daadwerkelijk aan blootgesteld wordt, omdat het lichaam warmte produceert om zijn temperatuur te behouden. Het verschil van 30 gram bij La Corte Segreta moet daarom worden gezien als een culinaire keuze voor de portiegrootte. In de winter bevat de pizza iets meer calorieën. In de zomer is ze wat lichter, om beter aan te sluiten bij de warmte en het gewenste comfort tijdens de maaltijd.

 

Die aanpassing verandert de kwaliteit van het deeg, het fermentatieprotocol en het deegrecept niet.

 

Nuttige links en bronnen:

 

La Corte Segreta, une pizzeria traditionnelle à l'ancienne, à Casteau : "Il y a des thermomètres partout dans le restaurant" - L'Avenir

 

Technological and Nutritional Aspects of Bread Production: An Overview of Current Status and Future Challenges - PMC

 

Energetical and rheological approaches of wheat flour dough mixing with a spiral mixer - ScienceDirect

 

The kneading process: A systematic review of the effects on dough rheology and resulting bread characteristics, including improvement strategies - ScienceDirect

 

Proving of Bread Dough II: Measurement of Gas Production and Retention - ScienceDirect

 

Influence of storage conditions and packaging of fortified wheat flour on microbial load and stability of folate and vitamin B12 - PMC

 

Effect of Acute Cold Exposure on Energy Metabolism and Activity of Brown Adipose Tissue in Humans: A Systematic Review and Meta-Analysis - PMC

 

Verwante archieven

 

Gist →

 

Water →

 

Tipo 0 en Manitoba — de bloem voor lange rusttijden →

Deel La Corte Segreta met uw familie en vrienden

erkend ambachtsman

AMBACHT ERKEND DOOR DE BELGISCHE OVERHEID

De pizzaiolo van La Corte Segreta (Casteau, Soignies) is officieel erkend als ambachtsman door de Federale Overheidsdienst Economie, een dienst van de Belgische overheid.

De jury van de FOD Economie heeft deze titel toegekend na een volledige analyse van het bereidingsproces van de pizza, van A tot Z. De gebruikte methoden zijn die van een echte ambachtsman: eeuwenoude en traditionele technieken gaan samen met een zorgvuldige keuze van producten van de allerhoogste kwaliteit.

Deze onderscheiding, beschermd door de wet van 19 maart 2014, getuigt van authentiek, traditioneel en handmatig vakmanschap in de kunst van de pizza.

Een zeldzame titel. Een bron van trots.
Een garantie voor uitmuntendheid.

stad soignies

EREBURGER VAN DE STAD

De pizzaiolo van La Corte Segreta heeft de officiële titel van Ereburger van de Stad Soignies ontvangen voor zijn bijdrage aan de uitstraling van de stad door zijn overwinningen in verschillende nationale wedstrijden gewijd aan de kunst van de pizza. De titel werd hem overhandigd door burgemeester Fabienne WINCKEL en Olivier MAILLET, algemeen directeur van de Stad Soignies.

Een eer die de uitmuntendheid en passie weerspiegelt waarmee we elke dag bij La Corte Segreta werken.

restaurant le petit fute

AANBEVOLEN DOOR PETIT FUTÉ 2025

"La Corte Segreta, een pizzeria van hoge kwaliteit"

​La Corte Segreta belichaamt op schitterende wijze de ziel van de osterie van weleer. Elk detail, van het zorgvuldig doordachte interieur tot de warme sfeer die u helemaal omringt, nodigt uit tot een tijdloze reis voor de zintuigen.

Bij La Corte Segreta willen we een rustige en verfijnde sfeer bewaren. Daarom ontvangen we in de zaal geen kinderen jonger dan 10 jaar. Bedankt voor uw begrip. MEER INFORMATIE

SITEMAP

LA CORTE SEGRETA · OSTERIA & PIZZERIA

CVLTVRA & TRADIZIONE

​

Italiaans restaurant, ambachtelijke pizzeria en osteria in Casteau, vlak bij Soignies en Mons.

Chaussée de Bruxelles 85A, Casteau (Soignies) 7061.

Telefoon voor reservaties of afhaalbestellingen:  0470 179 319

Open van woensdag tot en met zaterdag van 18 tot 22 uur en op zondag van 18 tot 21 uur.

Gesloten op maandag en dinsdag.​​

​

www.lacortesegreta.be

handtekening crimi salvatore pizzaiolo

ARTIS·PRAGMA·OMEGA

GRADVS I

bottom of page