Water
Water voor pizzadeeg: aparte kraan, hydratatie, temperatuur en controles om de twee weken in de keuken van La Corte Segreta.

De rol van water in pizzadeeg
De hydratatie van deeg is de verhouding tussen de hoeveelheid water en de hoeveelheid bloem. Deeg met 60 % hydratatie bevat 600 g water per 1 kg bloem. Deeg met 80 % hydratatie bevat 800 g water per 1 kg bloem.
De technische voorschriften voor Pizza Napoletana werken met minder water: ongeveer één liter voor 1,6 tot 1,8 kg bloem, afhankelijk van de opname. Dat geeft steviger deeg dat gemakkelijker zijn vorm houdt en eenvoudiger te verwerken is. De gebruikelijke hydratatie in Belgische pizzeria’s bedraagt 60% tot 65%.
Bij La Corte Segreta ligt de hydratatie van het deeg tussen 80 en 85 %. Op dat niveau is water geen onzichtbaar detail meer. Het vormt een aanzienlijk deel van het deeg. Het verandert de manier van kneden, fermenteren, opbollen, uitrekken en bakken.
Waarom sterk gehydrateerd deeg moeilijk is
Sterk gehydrateerd deeg is soepeler, levendiger en kwetsbaarder. Het kleeft meer en ontspant sneller. Het vraagt bloem die het water kan opnemen, een beheerste fermentatie en nauwkeurige handen tijdens het werk.
Het kneden wordt gevoeliger. Bij te kort kneden mist het deeg structuur. Bij te lang kneden warmt het op en kan het zijn stevigheid verliezen. Opbollen vraagt meer beheersing, omdat het deeg gespannen moet blijven zonder hardhandig behandeld te worden. Uitrekken wordt delicater: het deeg moet opengaan zonder de fermentatiegassen te verliezen. Inschieten vraagt precisie, omdat sterk gehydrateerd deeg snel reageert op contact met de pizzaschep, het werkblad en de oven.
Daarom kiezen maar weinig pizzeria’s deze weg. Deeg met minder water is eenvoudiger te maken, sneller te vormen en gemakkelijker te standaardiseren. Deeg tussen 80 en 85 % vraagt meer opvolging en ervaring en laat minder foutenmarge.
Wat deze hydratatie oplevert
Een hoge hydratatie geeft, bij goede verwerking, een opener en soepeler deeg dat lichter aanvoelt in de mond. Het water maakt meer uitzetting tijdens het bakken mogelijk, met een luchtigere kruim en een minder droge gewaarwording.
Water zit in verse ingrediënten en in groenten. Het zit in het menselijke lichaam en bedekt het grootste deel van het aardoppervlak. Wie dat begrijpt, ziet dat water geen bijzaak is. Het geeft vorm aan het leven, voedsel, fermentatie en bakken.
Volkorenbloem, zuurdesem en water
Ons pizzadeeg steunt op een mengsel op basis van volkorenmeel dat tipo 1 bevat. Tipo 2 wordt gebruikt in bepaalde andere bereidingen en specifieke zuurdesems. Elke bloem wordt volgens het bijbehorende protocol gebruikt.
De zemelen in volkorenbloem houden water vast en veranderen het gedrag van het deeg. Ze kunnen de opbouw van het glutennetwerk bemoeilijken en het vermogen beïnvloeden om de tijdens de fermentatie gevormde gassen vast te houden. Bij dit soort bloem moet nog aandachtiger met water worden omgegaan.
Zuurdesem vergroot die eisen. Een lange fermentatie hangt niet alleen van tijd af, maar ook van de temperatuur, de zuurtegraad, de activiteit van micro-organismen, de sterkte van de bloem en de kwaliteit van het water.
Bij La Corte Segreta wordt het water voor deeg en zuurdesem gecontroleerd. Het wordt gefilterd, opgevolgd en aan onze methode aangepast. We houden rekening met pH, mineraalgehalte, temperatuur en stabiliteit. Controles en afstellingen volgen het keukenprotocol.
De gewenste eigenschappen van deegwater
Goed water voor pizzadeeg moet drinkbaar, schoon, niet-bruisend en stabiel zijn. Het mag geen ongewenste smaak geven of naar chloor ruiken. Het mag niet te belastend zijn voor de zuurdesem.
Het mineraalgehalte telt mee. Water met te weinig mineralen geeft slapper, kleveriger deeg met minder structuur. Te hard water kan het gluten strakker maken, de fermentatie vertragen en het deeg minder aangenaam laten verwerken. Tussen die uitersten geeft evenwichtig water een constanter deeg.
Ook de pH is belangrijk. Water dat dicht bij neutraal ligt, met een beheerste zuurtegraad, ondersteunt de fermentatie beter. Te alkalisch water kan de fermentatieactiviteit hinderen en de rijping van het deeg veranderen.
Temperatuur is een ander essentieel punt. Met water wordt de uiteindelijke deegtemperatuur geregeld. Bij lange fermentatie betekent te warm beginnen dat je vanaf de start de controle verliest. Bij La Corte Segreta wordt de watertemperatuur daarom aangepast aan het werk van de dag, de bloem, de geplande rust en de productieomstandigheden.
Zo werken we bij La Corte Segreta
Gebruik alleen de gemarkeerde kraan in de keuken. Het water voor de kneedmachine komt uitsluitend uit die kraan. Het is afgesteld op onze deegbereidingsmethode. Vervang het niet door water uit een andere kraan, ook niet als die dichterbij staat.
Technisch streefprofiel voor het water van de kneedmachine
De onderstaande waarden zijn werkdoelen. Hun geschiktheid wordt getoetst aan metingen aan de kraan en resultaten met ons deeg. In de controleregistratie moeten altijd de werkelijk gemeten waarden worden bewaard.
Totale hardheid: 10 tot 12 °f.
pH: 6,7 tot 7,0.
Calcium: ongeveer 35 mg/L.
Magnesium: ongeveer 6 mg/L.
Natrium: minder dan 40 mg/L, als interne opvolgingswaarde.
Bicarbonaten: ongeveer 80 tot 120 mg/L.
De voorgestelde combinatie van calcium en magnesium komt overeen met een berekende hardheid van ongeveer 11,2 °f, passend bij ons streefbereik. Die gehalten zijn samenstellingsrichtwaarden; ze zijn geen instructie om mineralen aan het water toe te voegen.
Neem om de twee weken een staal. Daarmee worden de kenmerken gecontroleerd van het water dat voor het deeg wordt gebruikt. De meetinstrumenten zijn in de keuken beschikbaar: de pH-meter, de hardheidstest en de alkaliniteitstest.
De pH-meter meet de pH, die aangeeft hoe zuur of basisch het water is.
De hardheidstest controleert de waterhardheid, die vooral samenhangt met het calcium- en magnesiumgehalte. Het symbool °f staat hier voor Franse hardheidsgraden, niet voor een temperatuur.
De alkaliniteitstest controleert het vermogen van het water om toegevoegd zuur te neutraliseren. Dat is een andere meting dan de pH.
pH, hardheid en alkaliniteit geven op zichzelf geen afzonderlijke calcium-, magnesium- en natriumgehalten. Gebruik daarvoor een geschikte analyse. Controleer ook de eenheid van de alkaliniteitstest: een resultaat in mg/L CaCO₃-equivalent is niet rechtstreeks vergelijkbaar met een bicarbonaatgehalte in mg/L.
Vergelijk voordat je bijstuurt. Volg de handleidingen van de instrumenten en vergelijk de resultaten met de referentiewaarden van het keukenprotocol. Eén losse meting mag niet leiden tot willekeurige aanpassingen van het recept.
Pas de bereiding aan als dat nodig is. Stuur afhankelijk van de resultaten en het gedrag van het deeg de hydratatie, fermentatie en rusttijden bij volgens de productie-instructies. Hydratatie is de hoeveelheid water ten opzichte van de bloem; bij fermentatie en rust moet ook rekening worden gehouden met de temperatuur.
Nuttige links en bronnen:
COMMISSION REGULATION (EU) No 97/2010
of 4 February 2010
entering a name in the register of traditional specialities guaranteed [Pizza Napoletana (TSG)]
Hydration in bread dough, explained | King Arthur Baking
How to Knead, Fold, and Shape Sourdough Bread
Verwante archieven
Autolyse: pizzadeeg voorbereiden →
Hoe de buitentemperatuur de fermentatie van pizzadeeg beïnvloedt →