Griesmeel
Griesmeel bij het uitrekken: waarom La Corte Segreta het op het werkblad gebruikt zonder het in het pizzadeeg te verwerken.

De belangrijkste aandachtspunten
Griesmeel maakt geen deel uit van ons pizzadeeg.
Het verschil tussen griesmeel en gewone bloem
In het dagelijkse taalgebruik is gewone bloem een fijn poeder dat door het malen van tarwe wordt verkregen. Ze mengt zich snel met vocht, kleeft gemakkelijk aan gehydrateerd deeg en wordt snel een licht stof.
Griesmeel is anders. Het komt van harde tarwe, de Italiaanse grano duro, en heeft grotere korrels. De Codex Alimentarius onderscheidt griesmeel van harde tarwe duidelijk van bloem van harde tarwe op basis van de deeltjesgrootte: griesmeel behoudt een korreliger structuur, terwijl bloem fijner is.
Een oude geschiedenis van graan
Het Italiaanse woord semola komt van het Latijnse simila, verbonden met het idee van fijne bloem of ‘bloem van het meel’. Mediterrane volkeren leerden al lang geleden maalproducten te scheiden volgens fijnheid, gebruik en gedrag tijdens het bakken.
In Italië werd griesmeel van harde tarwe een centraal product voor pasta, maar ook voor bepaalde broden uit het zuiden. Het hoort bij een werkkookcultuur: harde tarwe, kneden, fermentatie, een hete oven en bewaren.
Zo werken we bij La Corte Segreta
Voordat we deze methode definitief kozen, vergeleken we verschillende manieren van uitrekken: alleen fijne bloem, een mengsel van bloem en griesmeel en daarna alleen griesmeel.
De tests gebeurden onder dezelfde omstandigheden, zonder ventilator in de buurt of externe factor die het gedrag van bloem of griesmeel in de oven kon veranderen. Bij elke proef gebruikten we heel weinig strooimateriaal, zoals tijdens een echte service. De pizza werd ingeschoten met een geperforeerde Gi Metal-pizzaschep van 33 cm om onze gebruikelijke werkwijze te reproduceren.
We testten verschillende bakreeksen. Pizza’s werden herhaaldelijk achter elkaar uitgerekt, ingeschoten en gebakken zonder de oven tussendoor schoon te maken, om de resten op de ovenvloer duidelijk te zien. Eén test gebeurde met 10 tegelijk ingeschoten pizza’s, eerst allemaal uitgerekt op bloem en daarna allemaal op griesmeel. We deden ook reeksen van 4 x 5 ingeschoten pizza’s, 8 x 2 en 10 x 1, steeds onder dezelfde omstandigheden.
We volgden de hele keten: de reactie van het deeg, de overgang naar de schep, het inschieten, het bakken, de resten op de ovenvloer, het schoonmaken met de ovenborstel en de uiteindelijke smaak onder de pizza.
Het resultaat was duidelijk. Fijne bloem droogt het oppervlak snel en voorkomt kleven, maar laat altijd meer stof in de oven achter. In een zeer hete oven tekent dat stof de ovenvloer, verbrandt het snel, wordt het een restant en kan het op de volgende pizza’s terechtkomen, ook na het schoonmaken. We merkten bovendien dat resten van fijne bloem zich sterker in de ovenborstel vastzetten.
Griesmeel gaf een schoner resultaat. Het blijft beter zichtbaar op het werkblad, laat zich beter doseren en verwijderen en geeft minder de indruk van een verbrande stoflaag in de oven. De korrels zijn zwaarder, beter zichtbaar en gedragen zich bij het uitrekken en inschieten beter dan fijne bloem.
Naast de technische tests overtuigden de smaak en de unieke knapperigheid van griesmeel ons definitief. De pizzabodem krijgt meer textuur: geen agressieve krokantheid, maar een fijne, aangename droge beet.
Griesmeel en Italiaanse broden
Griesmeel hoort ook bij een grote Italiaanse broodtraditie. In Puglia wordt Pane di Altamura DOP gemaakt van opnieuw gemalen griesmeel van harde tarwe, zuurdesem of moederdesem, zout en water. In Basilicata steunt ook Pane di Matera IGP op griesmeel van harde tarwe en op een broodcultuur die met de streek verbonden is.
Ons speciale houtovenbrood combineert semola rimacinata, tipo 2-bloem en volkorenmeel. Het wordt ongeveer 40 minuten op 200 °C gebakken in een oven die vochtiger is dan bij onze andere broden. In plakken gesneden dient het voor bruschette. Op woensdagochtend wordt het brood voor paneermeel in de oven op 100 °C gedroogd en vervolgens verwerkt tot huisgemaakt paneermeel voor bepaalde pizza’s, onder meer de Mare Nostrum. De fiche over tipo 2-bloem licht die bereiding toe.
Nuttige links en bronnen:
Sémola - Significato ed etimologia - Vocabolario - Treccani
Exposure to flour dust in the occupational environment - PMC
Baker - HSE Flour dust and enzymes containing additives such as amylase are the second most common cause of occupational asthma. They also cause dermatitis.
COSHH and bakers - key messages - COSHH
Hazard Communication Guidance for Combustible Dusts | Occupational Safety and Health Administration
Verwante archieven