top of page

Een wijnvat zwavelen, van de middeleeuwen tot Chaptal

Een wijnvat werd soms met brandende zwavel behandeld voordat de wijn erin ging. Oude teksten laten zien hoe keldermeesters dat deden en waarom kopers al in 1498 te horen moesten krijgen dat een wijn was gezwaveld.

Gedrukte wijnverordening van Maximiliaan I, gedateerd 24 augustus 1498.

De wijnverordening van Maximiliaan I, uitgevaardigd in Freiburg im Breisgau op 24 augustus 1498. Ze regelde het zwavelen van vaten en schreef voor dat de koper over de behandeling werd ingelicht.
Ordnung unnd satzung über weyne, Freiburg, 1498 · Wikimedia Commons · Publiek domein · Bekijk het facsimile

 

Wat weten we uit de oudheid?

 

De Romeinse schrijver Plinius vertelt dat Cato zwavel noemde bij het behandelen van wijn. Hij beschrijft de werkwijze niet. Uit die ene vermelding valt dus niet af te leiden dat de Romeinen lege wijnvaten met een zwavellont behandelden. In bronnen uit de late middeleeuwen staat die behandeling wel duidelijk beschreven.

 

Uit de bewaard gebleven bronnen weten we niet wie het als eerste probeerde of of toeval een rol speelde.

 

Sélestat en Rothenburg

 

Het stadsrecht van Sélestat verbood rond 1459–1461 om wijn die in de stad geschonken zou worden met zwavel te behandelen. In Rothenburg ob der Tauber bepaalde een tekst uit 1487 dat de bodems van overtredersvaten moesten worden uitgeslagen en de wijn moest worden weggegoten. In 1495 stond een verordening in Baden zo nodig een kleine zwavelring toe om een vat klaar te maken.

 

Een handschrift uit 1479, toegeschreven aan een abt van Tegernsee in Beieren, neemt ons mee de kelder in. Lindetakjes met een laagje zwavelmengsel branden in een klein vat. Een vochtige doek houdt de rook binnen. Volgens de tekst gaat een deel van de wijn door dit vat en daarna terug in het grote vat. De bedoeling was om bederf te voorkomen.

 

Freiburg, 1498 · De koper moest het weten

 

Op 24 augustus 1498 stelde de rijksdag in Freiburg im Breisgau regels vast om vervalsing van wijn tegen te gaan. De verordening stond een beperkte hoeveelheid zuivere zwavel toe om een vat voor te bereiden bij het overhevelen. Wie behandelde wijn verkocht, moest dat aan de koper melden. Zo werd voorkomen dat dezelfde wijn opnieuw zou worden gezwaveld. Voor vervoer over land gold een aparte, beperkte uitzondering.

 

Het sissen van het vat bij Chaptal

 

In 1581 beschrijft Marx Rumpolt hoe men met zwavel bedekte hazelaarspaanders bij de opening van een leeg vat liet branden. Hij wilde daarmee onder meer vliesvorming op de wijn voorkomen en de wijn tijdens het vervoer beter bewaren.

 

In 1801 beschrijft de Franse scheikundige Jean-Antoine Chaptal een zwavellont die aan een ijzerdraad in het lege vat hing. Bij de verbranding ontstond een gas. Chaptal beschrijft hoe de lucht met een sissend geluid uit het vat ontsnapte. De wijn werd daarna in het vat gegoten.

 

Het gas is zwaveldioxide, of SO₂. Wanneer het met de wijn in contact komt, kan een deel ervan oplossen. Het kan bepaalde reacties met zuurstof afremmen en sommige gisten en bacteriën remmen. Zo helpt het de wijn te bewaren.

 

Ook in onze archieven

 

Sulfieten in wijn, van het vat tot het etiket →

 

Bronnen

 

Plinius de Oudere · Naturalis historia, boek XIV, § 129

 

Heidelbergse Academie van Wetenschappen · De bepalingen van Sélestat en Rothenburg

 

Maximiliaan I · Wijnverordening van 24 augustus 1498

 

Jean-Antoine Chaptal · L’art de faire, gouverner et perfectionner les vins, hoofdstuk VI, 1801

 

Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijnbereiding · SO₂ bij het maken van wijn

 

Marx Rumpolt · Kookboek uit 1581, folio CXCVI

 

Handschrift van Tegernsee, 1479 · Transcriptie en studie van Ivo Maran en Stefan Morandell

Gedrukte wijnverordening van Maximiliaan I, gedateerd 24 augustus 1498.

Deel La Corte Segreta met uw familie en vrienden

erkend ambachtsman

AMBACHT ERKEND DOOR DE BELGISCHE OVERHEID

De pizzaiolo van La Corte Segreta (Casteau, Soignies) is officieel erkend als ambachtsman door de Federale Overheidsdienst Economie, een dienst van de Belgische overheid.

De jury van de FOD Economie heeft deze titel toegekend na een volledige analyse van het bereidingsproces van de pizza, van A tot Z. De gebruikte methoden zijn die van een echte ambachtsman: eeuwenoude en traditionele technieken gaan samen met een zorgvuldige keuze van producten van de allerhoogste kwaliteit.

Deze onderscheiding, beschermd door de wet van 19 maart 2014, getuigt van authentiek, traditioneel en handmatig vakmanschap in de kunst van de pizza.

Een zeldzame titel. Een bron van trots.
Een garantie voor uitmuntendheid.

stad soignies

EREBURGER VAN DE STAD

De pizzaiolo van La Corte Segreta heeft de officiële titel van Ereburger van de Stad Soignies ontvangen voor zijn bijdrage aan de uitstraling van de stad door zijn overwinningen in verschillende nationale wedstrijden gewijd aan de kunst van de pizza. De titel werd hem overhandigd door burgemeester Fabienne WINCKEL en Olivier MAILLET, algemeen directeur van de Stad Soignies.

Een eer die de uitmuntendheid en passie weerspiegelt waarmee we elke dag bij La Corte Segreta werken.

restaurant le petit fute

AANBEVOLEN DOOR PETIT FUTÉ 2025

"La Corte Segreta, een pizzeria van hoge kwaliteit"

​La Corte Segreta belichaamt op schitterende wijze de ziel van de osterie van weleer. Elk detail, van het zorgvuldig doordachte interieur tot de warme sfeer die u helemaal omringt, nodigt uit tot een tijdloze reis voor de zintuigen.

Bij La Corte Segreta willen we een rustige en verfijnde sfeer bewaren. Daarom ontvangen we in de zaal geen kinderen jonger dan 10 jaar. Bedankt voor uw begrip. MEER INFORMATIE

SITEMAP

LA CORTE SEGRETA · OSTERIA & PIZZERIA

CVLTVRA & TRADIZIONE

​

Italiaans restaurant, ambachtelijke pizzeria en osteria in Casteau, vlak bij Soignies en Mons.

Chaussée de Bruxelles 85A, Casteau (Soignies) 7061.

Telefoon voor reservaties of afhaalbestellingen:  0470 179 319

Open van woensdag tot en met zaterdag van 18 tot 22 uur en op zondag van 18 tot 21 uur.

Gesloten op maandag en dinsdag.​​

​

www.lacortesegreta.be

handtekening crimi salvatore pizzaiolo

ARTIS·PRAGMA·OMEGA

GRADVS I

bottom of page