Pater Théodore: de monnik die Chimay vormgaf
Het parcours van een brouwersmonnik, van Leuven tot Scourmont, en de levende erfenis van de Chimaygist.

Foto: abdij Notre-Dame de Scourmont bij Chimay — Lionel Bartel, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Achter Chimay Blanche staat een man die veel meer dan één recept heeft beïnvloed. Pater Théodore De Haene was een cisterciënzertrappist van de abdij Notre-Dame de Scourmont bij Chimay. Zijn werk droeg bij aan de heropleving van de brouwerij na de Tweede Wereldoorlog, de persoonlijkheid van de abdijbieren en de overdracht van die vakkennis. Bij La Corte Segreta interesseert zijn verhaal ons omdat het een gezicht geeft aan wat we serveren.
Een monnik die opnieuw gaat studeren
De oorlog laat de brouwerij van Scourmont zwaar beschadigd achter: installaties zijn onbruikbaar geworden en ketels verdwenen. Heropbouwen vraagt ook een nauwkeurige manier van brouwen. In 1948 gaat pater Théodore naar de universiteit van Leuven om brouwerijwetenschap te studeren. Hij leert bij Jean De Clerck, professor en specialist in de brouwwetenschap.
De monnik vraagt zijn hulp om de brouwerij weer op te bouwen. Die ontmoeting verenigt twee aanvullende ervaringen: het leven en werk van de abdij en de kennis uit de universiteit en brouwerijen. We waarderen dat moment in zijn parcours: hij aanvaardt te leren om beter te kunnen doorgeven. Een traditie kan zo blijven leven door nieuwe hulpmiddelen op te nemen.
Een levend herkenningsteken: de Chimaygist
In 1948 isoleert pater Théodore de giststam die vandaag nog aan de basis van de trappistenbieren van Chimay ligt. Het is een van zijn duurzaamste bijdragen. Gist is een levend organisme: ze speelt een rol in de fermentatie en smaakopbouw. Hier blijft zijn erfenis dus in het bier werken.
Chimay Rouge, de oudste van het gamma, en de andere Chimays horen bij dezelfde brouwgeschiedenis. Elk bier heeft zijn eigen expressie, maar het geduldige werk van de abdij geeft hun een verwantschap. Zijn bijdrage verbindt zo een smaakidentiteit met de mogelijkheid die doorheen de brouwsels terug te vinden.
1966: de geboorte van Chimay Blanche
Pater Théodore ontwikkelt in 1966 Chimay Blanche, of Triple. Dit blonde bier van 8 % brengt fruitige, bloemige en kruidige toetsen samen met hopbitterheid. In 1986 viert de introductie in flessen van 75 cl de vijfhonderdste verjaardag van het prinsdom Chimay: daar komt de andere naam ‘Cinq Cents’ vandaan. Eén bier verenigt zo het werk van een brouwer en de herinnering aan een gebied.
De mens achter de brouwer
De Britse bierjournalist Michael Jackson ontmoet pater Théodore in de jaren 1970. Hij herinnert zich een man die zorgvuldig op zijn vele vragen antwoordt en hem het brouwen verder dan alleen Chimay wil laten begrijpen. Zijn getuigenis bevat ook een grappig detail: na zijn pensioen uit de brouwerij stuurt de monnik hem een fax om te zeggen dat hij zich verveelt. Achter de nauwgezetheid ontdekken we nieuwsgierigheid en humor.
Die overdracht raakt ook de brouwers na hem. Dominique Denis, meesterbrouwer van Chimay, heeft pater Théodore zijn mentor genoemd. Zijn invloed blijft dus niet beperkt tot een giststam of fles, maar gaat ook via de mensen die het werk voortzetten.
Wat die tijd van mensen vroeg
Aan de ingang van Chimay vertelt een oud werktuig het verhaal van meer dan dertig jaar brouwen. Op de gedenkplaat van deze koperen brouwketel staat dat pater Théodore hem van 1954 tot 1988 in Scourmont gebruikte. De ketel werd gebouwd door Ateliers de Monsville in Quaregnon en had een inhoud van 175 hectoliter, ofwel 17.500 liter. In 1954 brouwen de monniken ook een kerstbier. In 1956 wordt het onder de naam Chimay Blauw in het vaste assortiment opgenomen.

Voormalige brouwketel van de brouwerij van Scourmont, gefotografeerd in Chimay in 2005.
Jean-Pol GRANDMONT · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 · Origineel document · Licentie
Chimay Blanche: de tripel van pater Théodore →
Chimay Rouge: de geschiedenis van de Première →
Bronnen
John White · De plaat op de brouwketel van Scourmont
Chimay · De geschiedenis van het kerstbier
Ook in onze archieven