Ricotta
Ricotta: ontdek hoe ze uit wei wordt gemaakt en hoe La Corte Segreta haar vers, hartig of zoet gebruikt.

Wat ricotta werkelijk is
Ricotta is een Italiaans zuivelproduct, een latticino. Ze wordt gemaakt uit de wei van koemelk, schapen, geiten of buffels.
Bij klassieke kaasbereiding stolt caseïne tot wrongel. Ricotta volgt een ander principe: ze wint vooral de eiwitten uit de wei terug, waaronder albumine en lactoglobuline, door warmte en zuur.
Daarom heeft ricotta een andere textuur dan een klassieke verse kaas. Ze heeft niet dezelfde elasticiteit, dichtheid of stevigheid in de mond. Ze is fijner, kwetsbaarder en vochtiger.
Goede verse ricotta is wit, heeft een zuivere melkgeur, een soepele textuur en een zachte smaak. Ze mag niet scherp zuur ruiken, niet droog zijn en niet de indruk geven dat ze te lang heeft staan wachten.
Hoe ricotta wordt gemaakt
De bereiding begint met wei. Bij ricotta van koemelk komt die uit de verwerking van koemelk tot kaas. Nadat de wrongel is afgescheiden, blijft een vloeistof over: wei. Die bevat nog eiwitten, lactose, mineralen en een deel van het vet, afhankelijk van het melktype en de werkwijze.
De wei wordt gefilterd en vervolgens geleidelijk verhit. De verwerking gebeurt rond 80 tot 90°C. Door de warmte denatureren de wei-eiwitten, klonteren samen en stijgen als witte vlokken naar de oppervlakte. Afhankelijk van de methode kan een kleine hoeveelheid melk, room of een voedingszuur zoals citroenzuur of melkzuur worden toegevoegd om de stolling te bevorderen en de textuur te verbeteren.
Zodra de vlokken zijn gevormd, worden ze voorzichtig afgeschept. Ze lekken uit in mandjes of geperforeerde vormen. De uitlektijd bepaalt een deel van de uiteindelijke textuur. Bij weinig uitlekken blijft ricotta heel vochtig en soepel. Langer uitgelekt wordt ze steviger en geschikter voor bepaalde vullingen of gebakbereidingen.
Verse ricotta vraagt geen lange rijping. Daarin zit juist haar waarde: ze moet dicht bij de melk blijven, zuiver, zacht en onmiddellijk toegankelijk.
Ricotta in de Italiaanse geschiedenis
Ricotta behoort tot een keuken van gezond verstand. Op het Italiaanse platteland was wei geen afval, maar een grondstof. Na het kaasmaken bleef er nog iets over om een gezin te voeden, pasta te vullen, soep te verrijken, een vulling te bereiden of een dessert te maken.
Die gedachte loopt door heel Italië. Ricotta komt voor in de keukens van het zuiden, het midden en de eilanden, en in verder uitgewerkte regionale vormen: verse ricotta, ricotta salata, ricotta infornata en ricotta affumicata. De basis blijft dezelfde, maar elke streek heeft haar aangepast aan haar klimaat, dieren, behoeften en gerechten.
In Sicilië wordt ze gebruikt in belangrijke desserts zoals cannoli en cassata. In Napels geeft ze karakter aan pastiera. In verschillende regio’s dient ze voor ravioli, gevulde pasta, hartige taarten, ovengerechten en pizza’s.
Zo werken we bij La Corte Segreta
Bij La Corte Segreta gebruiken we voornamelijk twee ricotta’s. De eerste is van koemelk, de tweede van koemelk met een klein aandeel geitenmelk. Ricotta van 100% geitenmelk kan in onze keuken voorkomen, maar dat blijft zeldzaam omdat haar smaak snel meer ruimte inneemt in het gerecht.
Versheid blijft de regel. We gebruiken ricotta in koude voorgerechten, met enkele kruiden, zorgvuldig gekozen specerijen, een scheutje olijfolie en kleine bruschette gegrild op rozemarijn en met verse knoflook . In die rol moet de ricotta herkenbaar blijven. Ze mag niet worden overstemd. Ze krijgt precies genoeg om haar zachtheid en melkachtige karakter te laten zien.
We gebruiken haar ook op sommige pizzasuggesties.
Ze zit eveneens in bepaalde huisgemaakte desserts, waaronder onze ricottataart met stukjes donkere chocolade van 90% cacao en Siciliaans koekje. In dat dessert geeft ricotta body, zachtheid en vocht. De donkere chocolade brengt bitterheid. Het Siciliaanse koekje draagt de herinnering aan het zuiden. Drie elementen, elk op hun plaats.
Nuttige links en bronnen:
Ricotta, een waardevol zuivelproduct — Museo del Parmigiano Reggiano
https://archivio2023-2024.ruminantia.it/la-ricotta-tecnologia-storia-e-classificazioni/?
Effect van de concentratie van wei op de terugwinning van eiwitten in verse schapenricotta — ScienceDirect
Ricotta: geschiedenis en recepten — Gambero Rosso International
In april 2025 zette onze tijdelijke pizzacreatie La Limonaia een fijne huisgemaakte ricottacrème en biologische citroenzeste in de kijker, met onder meer in de pan goudbruin gebakken courgette. Ze werd bijzonder gewaardeerd en liet sommige klanten hun eerste pizza met citroen ontdekken.
Verwante archieven
Koe en buffel: twee dieren, twee melksoorten, twee kazen →