Emil Christian Hansen, van huisschilder tot brouwonderzoeker
Van schildersleerling in Ribe tot onderzoeker bij Carlsberg. In 1883 veranderde een cultuur uit één gistcel de manier waarop brouwers werkten.

Emil Christian Hansen, portret gepubliceerd in Illustreret Tidende in september 1909.
Illustreret Tidende · Bekijk het document · Publiek domein
Emil Christian Hansen (1842–1909) groeide op in Ribe, Denemarken, in een gezin dat het niet breed had. Hij leerde het vak van huisschilder en bekostigde zijn verdere opleiding met bijles, tekenwerk en kantoorwerk. In 1879 kreeg hij de leiding over de afdeling fysiologie van het Carlsberg-laboratorium in Kopenhagen. Vier jaar later stond hij voor de uitdaging om een proef van de laboratoriumtafel naar het gistvat te brengen.
Wat een brouwer in één vat kon verliezen
Brouwers gebruikten vaak een deel van de gist van een vorig brouwsel opnieuw. Daarmee kwam de gisting op gang, maar zo konden ook ongewenste gisten van het ene vat in het andere belanden. Op 6 september 1883 schreef J. C. Jacobsen aan Hansen over een gemeld gebrek in zijn bier. Hij wilde de monsters onderzoeken en in het register nagaan wanneer de betrokken partijen waren gebrouwen.
Hansen toonde aan dat bepaalde wilde gisten de smaak van bier konden bederven. Hij verdunde zijn monsters om de cellen over kleine kolven te verdelen en kweekte vervolgens culturen uit één enkele cel. De gekozen stam, Unterhefe Nr. 1, werd op 12 november 1883 bij Carlsberg voor het eerst in productie gebruikt. Brouwers konden voortaan vertrekken van een bekende giststam en zo een gelijkmatiger gisting verkrijgen.
De gist gaat op reis en de vragen volgen
In mei 1884 schreef Jacobsen aan Franz Fasbender in Wenen dat hij al monsters had gestuurd naar Deense brouwers en naar zijn vroegere leermeester Gabriel Sedlmayr bij brouwerij Spaten in München. In november schreef brouwer Walter Arrol uit Glasgow met de vraag hoe groot een kolf moest zijn om genoeg gist te kweken voor 80 tot 100 vaten wort tegelijk. Zijn vraag laat zien hoeveel werk er ligt tussen een geslaagde proef en een methode die andere brouwers kunnen toepassen.
Het verband met de Carlsberg op onze kaart
Bij La Corte Segreta is de Carlsberg 0.0 een aanleiding om dit hoofdstuk uit de geschiedenis van de brouwerij te ontdekken. Dankzij Hansens werk kunnen brouwers een giststam kiezen en gericht kweken om de gisting te beheersen.

Emil Christian Hansen in het laboratorium, vóór 1909. Foto van Frederik Riise, Koninklijke Bibliotheek van Denemarken.
Frederik Riise · Royal Danish Library · Bekijk het document · Publiek domein
Ook in onze archieven
Carlsberg · Waarom staat er een kroon op het etiket? →
Bronnen
Dansk Biografisk Leksikon · Emil Chr. Hansen
Carlsberg Foundation · Emil Christian Hansen
Carlsberg Foundation · Emil Chr. Hansens arkiv
Emil Christian Hansen · Untersuchungen aus der Praxis der Gärungsindustrie
J. C. Jacobsen → Emil Christian Hansen, 6 September 1883
J. C. Jacobsen → Franz Fasbender, 20 May 1884