Antinori: zes eeuwen en de moed om door te geven
Een Florentijnse familie, zesentwintig generaties en wijngaardgebieden met elk een eigen identiteit.

Palazzo Antinori, Florence — Fred Romero, 2018 / Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
Bij La Corte Segreta interesseren sommige wijnhuizen ons om wat ze in het glas brengen. Antinori fascineert ons ook om wat er achter de naam schuilgaat. Een familie, meer dan zes eeuwen verbonden met wijn en zesentwintig generaties: die lange geschiedenis doet ons nadenken over wat het betekent om een erfenis te ontvangen en vervolgens de moed te vinden om die door te geven.
Op een kaart gewijd aan Italiaanse wijnen mocht deze familie absoluut niet ontbreken. We houden van haar wijnen, maar ook van de manier waarop haar geschiedenis Toscane, de cultuur van het tafelen en soms ingrijpende menselijke beslissingen met elkaar verbindt.
1385: het begin van een ononderbroken lijn
In 1385 wordt Giovanni di Piero Antinori lid van de Arte Fiorentina dei Vinattieri, het Florentijnse gilde van wijnhandelaars. Dat historische ijkpunt markeert de intrede van de familie in de wijnwereld. Sindsdien hebben zesentwintig generaties de activiteit voortgezet.
Het Palazzo Antinori in Florence wordt familiebezit in 1506, wanneer Niccolò di Tommaso Antinori het koopt. Het paleis geeft die geschiedenis een tastbare aanwezigheid. Achter de naam op een etiket staan ook muren, herinneringen en een plek die al eeuwen wordt doorgegeven.
De wijn laten evolueren en de naam behouden
Met Piero Antinori speelt het huis een belangrijke rol in de vernieuwing van de Toscaanse wijnen. De eerste jaargang van Tignanello, in 1971, wordt een van de grote symbolen van die wil om te experimenteren. De familietraditie verhindert niet dat nieuwe wegen worden verkend: ze geeft ook een reden om meer van de wijn te verlangen.
De dag waarop het paleis een waarborg werd
De episode die de meeste indruk op ons maakte, speelt zich af in het begin van de jaren 1990. In de jaren 1980 gaat Piero Antinori een samenwerking aan met de Britse groep Whitbread, onder meer om de aandelen van zijn broer en zus over te nemen. Enkele jaren later wil hij de aandelen van zijn partner terugkopen, zodat de familie opnieuw de volledige eigenaar van de onderneming wordt.
In 1991 leidt die terugkoop tot een lening bij Mediobanca. Om de operatie te financieren, zet hij zijn persoonlijke vermogen in, met zelfs het historische familiepaleis als waarborg. De plek die een voorouder in 1506 kocht, wordt zo verbonden met het welslagen van een beslissing die bijna vijf eeuwen later wordt genomen.
We beseffen wat die beslissing betekent: een aanzienlijk persoonlijk risico aanvaarden, zodat de familiegeschiedenis onder haar eigen naam kan doorgaan. De schuld wordt vóór het einde van de eeuw afgelost. Zijn drie dochters, Albiera, Allegra en Alessia, zetten die overdracht vervolgens voort als de zesentwintigste generatie.
Dat spreekt ons ook aan wanneer we een Villa Antinori Rosso openen. Een toegankelijke fles kan een indrukwekkende geschiedenis dragen. We kiezen haar in de eerste plaats omdat we de wijn lekker vinden; de familie erachter kennen, geeft een extra dimensie aan het plezier om hem aan tafel te delen.
De wijngaardgebieden: verschillende regio’s, verschillende identiteiten
De geografie van Antinori begint in Toscane. In het hart van de Chianti Classico verbouwt Tenuta Tignanello de Sangiovese, de Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc op kalk- en leisteenheuvels, op ongeveer 350 tot 400 meter hoogte. Er is ook een kleine plaats voor witte druiven voor Vin Santo. Bij Guado al Tasso, bij Bolgheri vormen Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Syrah en Vermentino een ander landschap, gekenmerkt door alluviale bodems en de invloed van de zee.
In Umbrië werkt het Castello della Sala bij Orvieto onder meer met Grechetto, Procanico, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Sémillon, Pinot Bianco, Viognier, Riesling en Traminer, en met een kleine hoeveelheid Pinot Nero. Dit is het domein van onze Muffato della Sala : de band tussen een wijn en zijn herkomst is hier bijzonder duidelijk.
In Lombardije is de Tenuta Montenisa rond Calino, bij het Iseomeer, gewijd aan Chardonnay, Pinot Nero en Pinot Bianco voor Franciacorta. De wijngaarden rond Villa Maggi vormen sinds 1999 het hart van die productie. Ze leveren onder meer onze Cuvée Royale, waarvan de tweede gisting volgens de traditionele methode.
De Italiaanse domeinen omvatten ook de Chianti Classico-domeinen Badia a Passignano en Pèppoli, Pian delle Vigne in Montalcino, Le Mortelle in de Maremma, La Braccesca tussen Cortona en Montepulciano, Aldobrandesca in Sovana en Monteloro bij Fiesole. Dat laatste gebied, op ongeveer 500 meter hoogte, legt zich vooral toe op Riesling en Pinot Bianco. Piemonte is vertegenwoordigd door Prunotto ; Puglia door Tormaresca en Tenuta Bocca di Lupo.
Op de kaart hieronder tonen we de belangrijkste locaties. Ze situeert domeinen en wijngebieden; ze tekent geen percelen en wil niet alle internationale bezittingen van de familie samenvatten. Bij La Corte Segreta boeit die verscheidenheid ons, omdat ze verklaart hoe dezelfde familie een Toscaanse rode wijn, een zoete witte wijn uit Umbrië of bubbels uit Franciacorta kan voortbrengen, met sterk uiteenlopende karakters.
Tignanello, een andere expressie na de maaltijd
De geest van Tignanello vergezelt ons ook na de maaltijd. De Grappa Tignanello is een witte grappa, gemaakt van Toscaanse druivendraf die snel wordt gedistilleerd om de aromatische expressie te behouden. De fijnste partijen worden geselecteerd en samengevoegd vóór het bottelen. Zo zetten we onze ontdekking van Antinori op een andere manier voort: met een zuivere, florale en volle eau-de-vie, aangeboden op onze likeurenkaart.
Dit verhaal gaat verder in de geschiedenis van de Super Tuscans, die mee de kijk op het Italiaanse wijnvakmanschap hebben veranderd.
Muffato della Sala laat ons ook kennismaken met edele rotting, een fascinerende verandering van de druif die observatie en geduld vraagt.

Antinori: gedocumenteerde regio’s, locaties en druivenrassen. Cartografie: grenzen van ISTAT, verspreid door openpolis / geojson-italy, CC BY 4.0. Projectie en kleuren aangepast; regionale locatiekaart, geen kadaster. Kaartgrenzen · CC BY 4.0
Tignanello: de moed om Toscaanse wijn te veranderen →
Villa Antinori Rosso: een van de favorieten van de patron →
Hoe lees je een wijnetiket? · Villa Antinori Rosso als voorbeeld →
Villa Antinori Rosso, de villa op het etiket →
De mensen in dit verhaal
Niccolò Antinori — van de villa naar de verwoeste kelders →
Piero Antinori — twee gewaagde beslissingen voor een Toscaans wijnhuis →